ERPakademi

1.1 Factoring Ä°ÅŸleminin Maliyeti
1.1.1 Factoring Komisyonu
Factor, sunduğu hizmetler karşısında satıcının temlik etmiş olduğu alacaklar üzerinden komisyon alır. Bu komisyon oranı alıcıların sayısı, alıcıların durumu, satıcıların taahhüt ettiği ciro, factoring yapılan ülkeler, alacakların para cinsi gibi kıstaslar göz önünde bulundurularak belirlenir. Uygulamada bu oran %1 ile %2,5 arasında değişmektedir.

1.1.2 Ön Ödeme Faizi
Factor, müşteriye vadeden önce yapılan %80 oranındaki peşin ödeme karşılığı iskonto haddi uygulamaktadır. İskonto bedeli, ön ödemelerin günlük bakiyesi üzerinden, nakdin kullanıldığı tarih ile alacağın tahsilatının yapıldığı tarih arasındaki süre için alınmaktadır. Ulusal factoring’de maliyet, kısa vadeli ticari kredi faizlerine uygun olmaktadır. Uluslararası factoring’de ise iskonto bedeli LIBOR+SPREAD şeklinde hesaplanmaktadır.
Factoring işlemlerinin maliyetini bir örnekle göstermek gerekirse;
Ön ödeme oranı : %80
Factoring komisyonu : % 1
Factoring faizi : %90/yıl
Vade : 30 gün
BSMV : %5
100.000.000 TL lik 1 ay vadeli faturasını factor’e temlik eden bir şirket %80 ön ödeme talep ediyor. Factoring şirketi, komisyon ve komisyon BSMV’sini (Banka Sigorta Muameleleri Vergisi) peşin olarak alıyor ve şirkete 78.950.000 TL ödüyor.
Temlik edilen fatura bedeli : 100.000.000
Komisyon tutarı : 1.000.000
Komisyon BSMV’si : 50.000

Yapılacak ön ödeme : 80.000.000
Komisyon ve BSMV’si : 1.050.000
Ödenecek meblağ : 78.950.000
30 gün sonra, kullandırılan ön ödeme için şu şekilde faiz hesaplanacaktır:
78.950.000*0,90*30/360 = 5.921.250
Faizin BSMV’si 296.063
—————-
6.217.313
Müşterinin toplam maliyeti : 1.050.000 + 6.217.313 = 7.267.313 TL olur.
Vadesi gelen fatura factor tarafından tahsil edildiğinde bakiye :
20.000.000-7.267.313 = 12.732.687 TL olarak müşteriye ödenecektir.

1.2 Factoring’in Avantajları
• Satıcı firma alıcıya açık hesap usulü ile kredi sunabildiği için rekabet gücü artmaktadır.
• Satıcı firmanın, satış hesapları ile ilgili muhasebe hesaplarının factoring şirketi tarafından yürütülmesi ve kredi departmanının işlemlerinin factoring şirketi tarafından üstlenilmesi sonucunda firmanın tahsilat ve kredi yönetimini işlemlerinde büyük kolaylık sağlanır. Bu işler için yapılan personel vb. giderler de azalacaktır.
• Factor’ün başarısı pazar hakkındaki bilgisine bağlı olduğundan bu konuda yoğun bir araştırma yapar ve tüm gelişmeleri takip eder. Bu durumda factor, pazar politikaları ve üretim politikaları konusunda sorunları olan müşterilerine ayrıntılı raporlar verebilir.
• Factoring şirketi, kredili satış bedellerinin tahsil edilmemesi halinde doğacak tüm kaybı üstlenerek satıcı firmanın karşılaşabileceği güçlük ve endişeleri tamamen ortadan kaldırabilmektedir. Bu nedenle herhangi bir müşteriye kredili satış yapılması kararı factor şirket tarafından alınır. Factor, riskini asgaride tutmak için tüm araştırmaları yapar. Satıcının bu araştırmalar için bir fon ayırmasına gerek kalmaz.
• Factoring tekniğinin kullanılmasıyla, ayrı ayrı kişilere yapılan tüm kredili satışlar, sanki tek bir kişiye yapılmış gibi factor şirketin hesabına kaydedilir ve bu kredili satışlarla ilgili her türlü muhasebe kaydı factor tarafından tutulur. Böylece satış muhasebesinin işi hafifletilmiş olur.
• Firma pazarda yerini korumak ve kendini geliştirmek için alacaklarını ortalama vadede nakde dönüştürmek zorundadır. Alıcının borcunu ödeyememesi halinde satıcının nakit akış dengesi bozulur. Fatura tutarlarının factor şirket tarafından ödenmesi satıcıya finansman esnekliği sağlamaktadır.
• Factoring’in sağladığı finansman esnekliği sayesinde satıcı firma kısa vadeli borçlarını ödeyebilir ve böylece bilançosuna göre kredibilitesi artar.

1.3 Factoring’in Dezavantajları
• Komisyon maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle küçük ve orta ölçekli firmalar için çok uygun bir yöntem değildir.
• Piyasada, factor’lerden peşin ödeme alan ve tüm alacaklarını onlara devreden firmaların mali açıdan iyi durumda olmadıkları düşüncesi hakimdir.
• Uluslararası alanda factoring işlemleri gerçekleştirilirken malların taşınması sırasında varış noktasında meydana gelen fiziksel zararlar dezavantajlardan biridir. Bu durumda alıcı firma, muhabir factoring kuruluşuna durumu bildirmekte, muhabir factoring kuruluşu da satıcı işletmeye başvurmaktadır. Bu prosedürün uzun zamanda gerçekleşmesi ve alıcı firmanın, ortaya çıkan zararı satıcıya kanıtlamasının zorluğu uluslararası factoring’in sakıncalarından birini oluşturmaktadır.

2. DÜNYA’DA FACTORING UYGULAMALARI
2.1 İngiltere’de Factoring
İngiltere’de factoring’deki hızlı gelişme, 1980’li yılların ikinci yarısında başlamıştır. Ancak tahsili mümkün olmayan alacaklardaki artış nedeniyle gelişme hızı yavaşlamıştır. Hatta 1991 yılında, factoring işlemlerinde bir önceki yıla göre az da olsa bir düşüş vardır.
İngiltere’de factor’ler, çeşitli factoring hizmetleri yanında, hızla büyüyeceklerini düşündükleri yeni kurulmuş KOBİ’leri de desteklemektedir. Böylece, söz konusu işletmelere bir tür risk sermayesi de sağlamaktadır.
Factor’ler, normal satış ve ödeme esaslarına göre çalışan işletmelerle çalışmayı tercih etmektedirler. Öte yandan, riski dağıtmak için çok sayıda müşteriyle çalışan işletmeler tercih edilmektedir. Ayrıca tek bir müşterinin borç tutarının, toplam alacakların %25-40’ını geçmemesine de dikkat edilmektedir.
Bankalar tarafından kurulan factoring şirketleri, İngiltere’de toplam işlem hacminin %90’ını ellerinde tutmaktadırlar. Bu şirketler, sağlam mali yapıları ve ileri teknoloji birikimleri sonucu, maliyeti düşük ve kalitesi yüksek hizmetler vermektedirler.
2000 yılı verilerine göre İngiltere, Avrupa’da Türkiye’den sonra factoring kuruluşu sayısı en fazla olan ülkedir. 123 milyar $’lık işlem hacmiyle de hem Avrupa hem de dünya lideri durumundadır.

2.2 ABD’de Factoring
ABD’de 1965 yılında çıkarılan bir yasayla, ticari bankaların da factoring faaliyetlerinde bulunmalarına izin verilmesi bu alanda gelişmeleri hızlandırmıştır.
ABD’de factoring piyasasında görülen önemli bir değişim, factor’lerin riski tamamiyle üstlenmekten vazgeçip, müşterileriyle paylaşmaya başlamalarıdır. ABD’de factoring piyasasının yıllık işlem hacminin %80’ini tekstil ve hazır giyim sektörleri oluşturmaktadır.
2000 yılı verilerine göre ABD, 120 milyar $’lık işlem hacmiyle dünya genelinde ikinci sırada yer almaktadır.

2.3 İtalya’da Factoring
İtalyan factoring piyasası, dünyanın en gelişmiş piyasalarından biridir. Diğer ülkelerde olduğu gibi, İtalya’da da factoring işlemini bankalar başlatmıştır. İtalyan factoring piyasasının en önemli özelliği, yurt içi pazarın %35’ine sahip olan factoring şirketlerinin, büyük sanayi kuruluşlarının iştiraklari olmalarıdır. Factoring şirketlerinin işlem hacmi,büyük ölçüde iç piyasaya yönelmiş durumdadır.
2000 yılı verilerine göre İtalya, 110 milyar $’lık factoring işlem hacmiyle Avrupa ikincisi ve Dünya üçüncüsü durumundadır.