Bilgi Toplumunda Üretim Faktörü Olarak Bilgi ve Stratejik Kullanımına İlişkin Araştırma

Özet

Dünya üzerinde yaşanan değişim, özellikle küreselleşmenin ve bilişim/iletişim  teknolojilerindeki değişimlerin etkisiyle gittikçe hızlanan bir yapıya bürünmüştür. Organizasyonlar ve çevreleri,   sürekli değişime uğramış ve organizasyonların ellerindeki stratejik gücün kaynağı da zaman içerisinde değişiklik göstermiştir.  Önceki dönemlerde organizasyon için değer;  toprak, sermaye, işgücü gibi kavramlar üzerinde değişiklik gösterirken, günümüzde işletmeler için gücün kaynağı bilgidir.

Bilgi, açık sistem olan organizasyonların iç ve dış çevrelerinden elde ettikleri enformasyonu, kendi süreçlerinde rekabet, yenilik, yaratıcılık ve verimlilik temelinde kullanmaları yoluyla önem kazanmıştır. Bilginin organizasyonlar için stratejik değer ve üretim faktörü haline gelmesinin sebebi, yaşanan rekabetçi yapıda yeniliğin yaratıcılığın ve stratejilerin önem kazanmasıdır. Müşterilerin beklentilerine cevap verebilmek ve rakiplerle baş edebilmenin yolu, bilgiyi stratejiye dönüştürerek organizasyon süreçlerinde uygulanmasıdır.

Küresel rekabetçi çevrede işletmeler,  başarılı olabilmek için çeşitli stratejilere ihtiyaç duyarlar. Bu stratejiler bazen pazarda farklı bir yapılanma, bazen rakipleri pasifize etmeye yönelik faaliyetler, bazen de başka işletmelerle işbirliğine gitme şeklinde çeşitli şekillerde ortaya çıkabilmektedir.  Bu ve benzer stratejilerin özünde ortak bir stratejik kaynak bulunmaktadır. Günümüzde bilgiye sahip olan ve onu zamanında ve etkili bir kullanımla stratejik kaynak haline getiren organizasyonlar, amaçlarına ulaşmada daha avantajlı konuma gelmektedirler.

Bilginin organizasyonlar açısından önemli olduğu bir gerçektir. Yeni iş modelleri ve yönetim tekniklerinin temelinde bilginin etkin kullanımı yer almakta ve organizasyonlar bilgi temelinde şekillenmektedir.

Araştırmada, bilginin büründüğü yeni rolü ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Türkiyede’ki özel ve kamu üniversitelerinin işletme bölümü öğretim üyelerinin, bilginin üretim faktörü olarak organizasyonlar  açısından önemi ve günümüz rekabetçi çevresinde stratejik bir kaynak olarak kullanımı hakkındaki düşünsel eğilimleri ölçülmeye çalışılmıştır.

Araştırmanın sonucunda, öğretim üyelerinin bilginin stratejik bir üretim faktörü olduğu ve işletme içindeki verimlilik, yenilik/yaratıcılık ve rekabet çabalarında anahtar bir kaynak olduğu yönünde eğilimleri belirlenmiştir. Öğretim üyeleri, bilginin işletme süreçlerinde yoğunlukla kullanılan bir üretim faktörü olduğunu kabul etmekte ve stratejik önemi vurgulamaktadır.

GİRİŞ

Bilgi  toplumunun oluşumuyla beraber organizasyonlar değişim  sürecine girmişlerdir. Organizasyonların değişim süreci, verimlilik  ve kalite artış çabaları ile başlamış, 1980’lerden beri müşterilere daha fazla değer sağlama felsefesine dönüşmüştür. Bilgi çağında  sağlanan değerlerin sağlanmasında bilgi stratejik rol oynamaktadır. Bilgi ; değişim  sürecinde sürekli olarak yeniden tanımlanmak zorunda kalmış ve anlamı günün gerekliliklerine göre belirlenmiştir. 1950’ler de bilgi organizasyonlar için bürokratik bir  zorunluluk iken, 1990’lara gelindiğinde rekabet avantajı sağlayacak stratejik bir kaynak olarak ortaya çıkmıştır.

Ekonominin Dönüşümü: Bilgi Ekonomisi

Geçmiş dönemlerde ekonomik faaliyetlerin üç ana sektör  olan tarım, sanayi ve hizmetlerden oluştuğu düşünülmekteydi. Bugün ise işletmeler  farklı bir yapıyla karşı karşıya kalmışlardır. [1]Bilgi ekonomisinde bilgi temelinde rekabet şekillenmekte ve iş yapma biçimleri değişmektedir. Bu ekonomi küresel anlamda, yenilik ve yaratıcılığın hakim olduğu, hızın önem kazandığı bir yapıyı gözler önüne serer. [2]

Bilgi

Bilgi, belli bir süreçten geçmiş veriler  olarak tanımlanabilir. Organizasyonlar için bilgi; müşteriler, ürünler, süreçler, hatalar ve başarılar hakkında sahip olunan enformasyondur. [3] Elde edilen enformasyonun, stratejilere dönüştürülmesi, verimlilik/yenilik/yaratıcılık ve rekabet süreçlerinde kullanılması bilgiyi karşımıza çıkarır.

Bilginin elde edilmesinde belirli bir sıra vardır. Sırasıyla imgelerden veriler, verilerden enformasyon, enformasyondan da bilgi elde edilir. Belirli durumlarda yararlı olacak şekilde kullanılan enformasyona bilgi adı verilmektedir. [4]

Bilgi Türleri

Çoğu organizasyon için iki tip bilgiden söz edilebilir:

Açık(Expilicit) Bilgi :Açık bilgi,  kelimeler veya rakamlardan meydana gelmektedir. Yani açık bilgi işletmeler açısından kolaylıkla elde edilebilir niteliktedir. Bunlar her firmanın ulaşabileceği enformasyonlardır.

Örtülü(Tacit) Bilgi :Örtülü bilgi erişilmesi mümkün olmayan ve daha özel bir bilgidir. Paylaşılması açık bilgiye oranla zordur. Önsezi ve kavrama bu tür bilgiye dahil edilebilir. Örtülü bilginin iki türünden söz edilebilir:

Teknik:  – Know-how olarak bilinen beceri veya ustalık bu bilgiyi karşılamaktadır.

Bilişsel:  – İnançlar, idealler ve değerlerden oluşur. [5]

Bilginin Rolündeki Değişim : Üretim Faktörü

Sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçişle birlikte bilgi, işletmelerin başarısında anahtar rol oynamaya başlamıştır. Organizasyonlar açısından, geçmişten günümüze bilginin rolünde değişiklikler yaşanmıştır.   Günümüzde işletmeler açısında belirsizlik ve yaşanan hızlı değişim, bilgiyi en önemli varlık haline getirmiştir. [6] Bilgi toplumu, bilginin sermaye, insan gücü ve maddi kaynakların yanında  bir üretim faktörü olarak kullanıldığı toplum anlamına gelmektedir. [7] İşletmeler bilgiyi kendilerinin en değerli ve stratejik kaynağı olarak görmektedirler. [8] Bilgi temelinde şekillenen bir işletme,  daha rekabetçi bir özellik göstermektedir. [9]

Bir kaynağın stratejik değer olması 4 özelliği bünyesinde barındırmasına bağlıdır:

-Değerli olması,

-Az bulunması,

-Taklit edilemez(orijinal) olması,

-İkame edilemez olması. [10]

Stratejik Değer Olarak Bilgi

Bilgi çağı, bilgiyi stratejik değer olarak gören işletmelerin faaliyetlerini sürdürdükleri bir dönemdir.[11] Ekonomi artan bir şekilde bilgi üzerine temellenmektedir. Bilgi ekonomi içerisinde rolünü artırmakta ve “cisimsiz ekonomi”ye katkılar yapmaktadır. [12] Yeni  ürünlerin ve hizmetlerin yaratılmasında bilgi temel faktördür. [13] Bilgi temelli firma teorisine göre, belirsizliğin hakim olduğu bir ekonomide, sürekli rekabet  üstünlüğünün tek güvenilir kaynağı bilgidir. [14]Organizasyonların küresel pazarda etkin olabilmeleri ve rekabetle baş edebilmeleri için bilgi  stratejik bir kaynaktır. [15]

İşletmenin kapasitesini büyütmek ve dinamik çevreye uyarlamak amacıyla  bilginin yaratılması ve kullanılması bir gereklilik konumuna gelmiştir. [16] Bilgi postmodern dönemde  şirketlerin sahip olduğu en stratejik kaynak haline gelmiştir. [17] Bu anlamda bilgi yönetimi, stratejik yönetim içerisinde değerlendirilmektedir. [18]

Araştırmanın Metodolojisi

Araştırmanın Konusu

Araştırmanın konusu, işletmeler için üretim faktörü ve stratejik bir kaynak olarak anılmaya başlanan bilgidir. Araştırmada organizasyonların iç ve dış çevresinden elde edilen ve rekabette, yenilikte ve verimlilikte stratejik girdi olarak kullanılan bilgi incelenecektir.

Araştırmanın Amacı

Çalışma, bilgi üzerinde odaklanan tartışmaya katkıda bulunmak amacıyla; üniversite işletme bölümü öğretim üyeleri arasında yapılacak bir araştırmaya dayanmaktır. Araştırmanın amacı, işletmeler için önemli bir kaynak haline gelen bilgi hakkında üniversitelerin işletme bölümü öğretim üyelerinin düşünsel eğilimlerini belirlemektir.

Araştırmanın Kapsamı

Araştırma, Türkiye’deki özel ve kamu üniversitelerinin işletme bölümü öğretim üyelerinin işletme içi süreçlerde girdi olarak kullanılan bilgi hakkındaki düşünsel eğilimlerini belirlemeye odaklanmıştır.  Bu anlamda 53 kamu, 19 özel üniversitedeki işletme bölümü öğretim üyeleri(Prof.Dr., Doç.Dr., Yard.Doç.Dr.) kapsamı oluşturmuştur.

Araştırmanın Sınırlılıkları

Bazı üniversitelerin web sayfalarının tasarımında öğretim üyelerinin e-mail adresleri yer almadığından ana kütlenin tamamına ulaşılamamıştır. Ayrıca web sitelerinde yer alan e-mail adreslerinin hata mesajıyla geri dönmesi, bazı mail adreslerinin kullanımda olmadığını işaret etmektedir.

Araştırmanın Ana Kütlesi

Araştırmanın ana kütlesini Türkiye’deki özel ve kamu üniversiteleri işletme bölümü öğretim üyeleri oluşturmaktadır. İlgili öğretim üyelerine anket formları elektronik iletişim yoluyla gönderildiğinden, üniversite web sayfalarının tamamı taranarak öğretim üyelerini e-mail adreslerine ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede ulaşılan 191 öğretim üyesinin mail adresine anketler gönderilmiştir. Geri dönüşümü sağlanan geçerli anket sayısı 44’tür. Geri dönüşüm oranı 23,4 olarak gerçekleşmiştir.

Verilerin Toplanması

Anket uygulaması maliyet, zaman ve geri dönme oranı faktörleri dikkate alınarak e-mail yoluyla gerçekleşmiştir. Bu anlamda elektronik iletişimin katılımcılar için de  zaman avantajı sağlayacağı düşüncesinden hareketle geri dönüş oranının yüksek olacağı umulmuştur.

Verilerin Değerlendirilmesi

Elde edilen veriler SPSS programında sınıflandırılmış ve sonuçlar yorumlanmıştır. Öncelikle araştırma sonuçlarının frekans dağılımları saptanmış, sonrasında toplanan verilerin tamamı parametrik olmayan veriler olduğundan nonparametrik testlerlerden ki-kare testiyle değerlendirilmiştir.

BÖLÜM I : KATILIMCILARIN ÖZELLİKLERİ

Tablo 1 : Katılımcıların Ünvanlara Göre Dağılımı

ÜNVAN	SAYI	YÜZDE(%)
Prof. Dr.	15	%34
Doc. Dr.	14	%32
Yard. Doc. Dr.	15	%34
TOPLAM	44	100

Tablo 2 : Katılımcıların Bilim Dallarına Göre Dağılımları

BİLİM DALI	SAYI	YÜZDE(%)
Yön-Organizayon	8	%18,2
Üretim Yön.-Paz.	19	%43,2
Muhasebe-Finans	8	%18,2
Diğer	9	%20,5
TOPLAM	44	100

Tablo 3 : Öğretim Üyelerinin Bilgi Tanımı Hakkındaki Eğilimleri

BİLGİ TANIMI [19]	SAYI	YÜZDE(%)
Organizasyonların rekabet gücünü etkileyen stratejik bir kaynaktır	23	%52,3
Verilerin bir işlem sonucunda yararlı ve anlamlı duruma getirilmiş biçimidir.	18	%40,9
Organizasyon ve yönetim süreçlerinde kullanılan ve ham girdi olarak nitelendirilen araçtır.	1	%2,3
İşletmelerin süreçlerinde kullandıkları çeşitli tekniklere ait verilerdir	2	%4,5
TOPLAM	44	100

Öğretim üyelerinin %52’si bilginin rekabet gücünü etkileyen stratejik bir kaynak olduğunu kabul etmekte ve organizasyonlar için önemine işaret etmektedir. Öğretim üyelerinin %40,9 ‘u bilginin anlamını “Verilerin bir işlem sonucunda yararlı ve anlamlı duruma getirilmiş biçimidir.” şeklinde kabul etmektedir.

Tablo 4 : Ünvanlar İle Bilgi Tanımları Arasındaki İlişki

Tabloda öğretim üyelerinin, bilginin tanımlarına yönelik karşılaştırılmaları sunulmaktadır. Yardımcı Doçentlerin %86,7’si bilginin stratejik bir kaynak olduğunu düşünürken, bu oran doçentlerde %64,3, profesörlerde %6,7’dir. Profesörlerin %80’i bilgiyi “Verilerin bir işlem sonucunda yararlı ve anlamlı duruma getirilmiş biçimidir” şeklinde kabul etmektedir.

Tablo 5: Bilim Dalları İle Bilgi Tanımları Arasındaki İlişki

Tabloda bilim dalları ile bilgi tanımları arasındaki ilişkiler sunulmaktadır. Yönetim Organizasyon bilim dalındaki öğretim üyelerinin % 87,5’i bilgiyi stratejik bir kaynak olarak kabul ederken, bu oran pazarlama bilim dalındaki öğretim üyelerinde %73,7, muhasebe-finans bilim dalındaki öğretim üyelerinde %12,5 olarak gerçekleşmiştir.

BÖLÜM II : BİLGİNİN STRATEJİK DÜZEYDE BİR İŞLETME KAYNAĞI VE ÜRETİM FAKTÖRÜ OLARAK KULLANIMINA İLİŞKİN SORULAR

1 :Bilgi rekabetçi çevrede faaliyetlerini sürdüren işletmelerin rekabet çabalarında başarısını belirleyen bir girdidir.	Sayı	Yüzde (%)
Kesinlikle Katılmıyorum	1	2,3
Katılmıyorum	3	6,8
Fikrim Yok	1	2,3
Katılıyorum	17	38,6
Kesinlikle Katılıyorum	22	50
TOPLAM	44	100

n=44;  Ki-kare uygunluk testine göre (x²=45,091, P<005) dağılım istatistiksel olarak anlamlıdır.

Katılımcılar, bilginin rekabet çabalarında işletme başarısını belirleyen bir girdi olduğu konusunda büyük oranda görüş birliğine sahiptir.

2: İşletmeler arası rekabetin konusu diğer kaynaklardan çok bilgi üzerine odaklanmıştır.	Sayı	Yüzde (%)
Kesinlikle Katılmıyorum	2	4,5
Katılmıyorum	8	18,2
Fikrim Yok	2	4,5
Katılıyorum	28	63,6
Kesinlikle Katılıyorum	4	9,1
TOPLAM	44	100

n=44   Ki-kare uygunluk testine göre (x²=55,091 , P<005) dağılım istatistiksel olarak anlamlıdır.

İşletmeler arasındaki rekabetin konusunun bilgiye odaklandığı konusunda katılıyorum görüşü hakimdir.

3 :Farklılaşma, odaklaşma ve maliyet önderliği gibi rekabet stratejilerinde bilgi organizasyon açısından anahtar faktördür.	Sayı	Yüzde (%)
Kesinlikle Katılmıyorum	1	2,3
Katılmıyorum	3	6,8
Fikrim Yok	3	6,8
Katılıyorum	18	40,9
Kesinlikle Katılıyorum	19	43,2
TOPLAM	44	100

n=44, Ki-kare uygunluk testine göre(x²=36,000, P<005) dağılım istatistiksel olarak anlamlıdır.

Bilginin rekabet stratejilerinin başarısında anahtar bir rolü olduğunu kümülatif olarak öğretim üyelerinin %84’ü  kabul etmişlerdir.

4 :İşletmelerin iç ve dış çevresinin analizinden kaynaklanan bilginin stratejik yönetimde önemi büyüktür.	Sayı	Yüzde (%)
Kesinlikle Katılmıyorum	1	2,3
Katılmıyorum	2	4,5
Fikrim Yok	3	6,8
Katılıyorum	16	36,4
Kesinlikle Katılıyorum	22	50,0
TOPLAM	44	100

n=44 Ki-kare uygunluk testine göre (x²=41,682, P<005) dağılım istatistiksel olarak anlamlıdır.

Stratejik yönetimde bilginin önemli olduğu, katılımcılar tarafından büyük oranda kabul görmüştür.

5: İşletmeler stratejik yönetim süreci içerisinde  bilgiden etkin biçimde yararlanırlar.	Sayı	Yüzde (%)
Kesinlikle Katılmıyorum	1	2,3
Katılmıyorum	6	13,6
Fikrim Yok	3	6,8
Katılıyorum	16	36,4
Kesinlikle Katılıyorum	18	40,9
TOPLAM	44	100

n=44 Ki-kare uygunluk testine göre (x²=27,136, P<005) dağılım istatistiksel olarak anlamlıdır.

Katılımcıların kümülatif olarak %77,3’u, işletmelerin stratejik yönetim sürecinde bilgiden etkin yararlandıkları görüşündedir.

6 :Stratejik bilginin kullanımını sağlayan beyin gücü, işletmelerin insan kaynakları içerisinde önemini artırmıştır.	Sayı	Yüzde (%)
Kesinlikle Katılmıyorum	1	2,3
Katılmıyorum	2	4,6
Fikrim Yok	4	9,1
Katılıyorum	24	54,5
Kesinlikle Katılıyorum	13	29,5
TOPLAM	44	100

n=44   Ki-kare uygunluk testine göre(x²=43,045, P<005) dağılım istatistiksel olarak anlamlıdır.

Entelektüel sermayenin işletmeler açısından öneminin artığı görüşüne kesinlikle katılanlar%29,5, katılanlan ise %54,5’tir. Öğretim üyeleri arasında bu konuda da görüş birliği vardır.

7: Stratejik değere sahip olan bilgilerin kullanımı daha çok üst düzey yöneticiler tarafından gerçekleştirilir.	Sayı	Yüzde (%)
Kesinlikle Katılmıyorum	4	9,1
Katılmıyorum	7	15,9
Fikrim Yok	3	6,8
Katılıyorum	20	45,5
Kesinlikle Katılıyorum	10	22,7
TOPLAM	44	100

n=44    Ki-kare uygunluk testine göre(x²=21,227,  P<005) dağılım istatistiksel olarak anlamlıdır.

“Stratejik değere sahip olan bilgilerin kullanımı daha çok üst düzey yöneticiler tarafından gerçekleştirilir.” İfadesine öğretim üyeleri kümülatif olarak % 68,2 oranında katıldıklarını belirtmişlerdir.

8:Geleceğin organizasyonlarında bilgi en önemli stratejik kaynak haline gelecektir.	Sayı	Yüzde (%)
Kesinlikle Katılmıyorum	0	0
Katılmıyorum	6	13,6
Fikrim Yok	1	2,3
Katılıyorum	11	25,0
Kesinlikle Katılıyorum	26	59,1
TOPLAM	44	100

n=44; Ki-kare uygunluk testine göre (x²=31,818, P<005) dağılım istatistiksel olarak anlamlıdır.

Bilginin gelecekte en önemli stratejik kaynak haline geleceği ifadesine, öğretim üyeleri kümülatif olarak %84,1 oranında katılarak görüş birliği sağlamışlardır.

9.Organizasyonların verimlilik çabalarında bilginin rolü vazgeçilmez niteliktedir.	Sayı	Yüzde (%)
Kesinlikle Katılmıyorum	2	4,5
Katılmıyorum	2	4,5
Fikrim Yok	1	2,3
Katılıyorum	21	47,7
Kesinlikle Katılıyorum	18	40,9
TOPLAM	44	100

n=44   Ki-kare uygunluk testine göre (x²=43,955,  P<005) dağılım istatistiksel olarak anlamlıdır.

Bilginin verimlilik çabalarına katkıda bulunduğu ifadesi, öğretim üyeleri arasında kümülatif olarak %40,9 kesinlikle katılıyorum, %47,7 oranında katılıyorum cevabı almıştır.

10: Organizasyonlar yenilik yapma süreçlerinde bilgiyi   anahtar kaynak olarak kullanırlar.	Sayı	Yüzde (%)
Kesinlikle Katılmıyorum	0	0
Katılmıyorum	2	4,5
Fikrim Yok	3	6,8
Katılıyorum	19	43,2
Kesinlikle Katılıyorum	20	45,5
TOPLAM	44	100

n=44 Ki-kare uygunluk testine göre (x²=26,364, P<005) dağılım istatistiksel olarak anlamlıdır.

Bu ifadeye öğretim üyeleri, kümülatif olarak % 45,5 oranında kesinlikle katıldıklarını, %43,2 oranında katıldıklarını belirmişlerdir.

11:Stratejik bilgiyi elde etmek ve yönetmek belirsizliğin hakim olduğu iş dünyasında başarı için kaçınılmazdır.	Sayı	Yüzde (%)
Kesinlikle Katılmıyorum	1	2,3
Katılmıyorum	1	2,3
Fikrim Yok	3	6,8
Katılıyorum	15	34,1
Kesinlikle Katılıyorum	24	54,5
TOPLAM	44	100

n=44   Ki-kare uygunluk testine göre(x²=48,273, P<005) dağılım istatistiksel olarak anlamlıdır.

“Stratejik bilgiyi elde etmek ve yönetmek belirsizliğin hakim olduğu iş dünyasında başarı için kaçınılmazdır.” İfadesine kümülatif olarak  % 54,5 oranında kesinlikle katılıyorum, %34,1 oranında katılıyorum yanıtı verilmiştir.

12:Postmodern dönemde organizasyonlar için stratejik bilgi katma değer üreten bir girdidir.	Sayı	Yüzde (%)
Kesinlikle Katılmıyorum	1	2,3
Katılmıyorum	2	4,6
Fikrim Yok	3	6,8
Katılıyorum	15	34,1
Kesinlikle Katılıyorum	23	52,3
TOPLAM	44	100

n=44;   Ki-kare uygunluk testine göre(x²=43,273, P<005) dağılım istatistiksel olarak anlamlıdır.

“Postmodern dönemde organizasyonlar için stratejik bilgi katma değer üreten bir girdidir.” ifadesine öğretim üyeleri  kümülatif olarak %86,4 oranında çeşitle seviyelerde katıldıklarını belirtmişlerdir.

13 :Gelecekte bilginin temel olduğu işlerin sayısı  artacaktır.	Sayı	Yüzde (%)
Kesinlikle Katılmıyorum	0	0
Katılmıyorum	1	2,3
Fikrim Yok	1	2,3
Katılıyorum	15	34,1
Kesinlikle Katılıyorum	27	61,4
TOPLAM	44	100

n=44; Ki-kare uygunluk testine göre  (x²=31,818, P<005) dağılım istatistiksel olarak anlamlıdır.

Öğretim üyelerinin kümülatif olarak % 61,4’ü ifadeye kesinlikle katıldıklarını, % 34,1’i katıldıklarını belirtmişlerdir. Öğretim üyeleri arasında büyük oranda görüş birliği vardır.

14 : Bilginin stratejik bir organizasyon kaynağı haline gelmesi, insanların organizasyonlardaki önemini pekiştirecektir.	Sayı	Yüzde (%)
Kesinlikle Katılmıyorum	2	4,6
Katılmıyorum	5	11,3
Fikrim Yok	5	11,3
Katılıyorum	18	40,9
Kesinlikle Katılıyorum	14	31,8
TOPLAM	44	100

n=44; Ki-kare uygunluk testine göre  (x²=21,227    P<005) dağılım istatistiksel olarak anlamlıdır.

“Bilginin stratejik bir organizasyon kaynağı haline gelmesi, insanların organizasyonlardaki önemini pekiştirecektir.” ifadesine öğretim üyeleri kümülatif olarak % 31,8 oranında kesinlikle katıldıklarını, %40,9 oranında katıldıklarını belirtmişlerdir.

SONUÇ

Araştırmaya katılan öğretim üyelerinin çoğunluğunun kabul ettikleri üzere, bilgi günümüzde işletmeler açısından stratejik bir kaynaktır. Bu kaynağı  rakiplerine göre daha hızlı elde eden ve daha etkin kullanan işletmeler başarıya ulaşabileceklerdir. Organizasyonların iç ve dış çevresinden elde edilen bilginin rekabette, yenilikte ve verimlilikte stratejik girdi olarak yer aldığı görülmektedir.

Bilgi günümüzde çoğu modelin temeline yerleşmiş durumdadır. Toplam Kalite Yönetimi, sanal organizasyonlar, şebeke organizasyonlar, öğrenen organizasyonlar gibi yeni yönetim modelleri bilgi temelinde şekillenmiştir. Bilgiyi stratejik bir kaynak haline getiren, sistem düşüncesi çerçevesinde organizasyonların açık sistem olarak tanımlanmalarıdır.  İşletmeler, çevrelerinden elde ettikleri enformasyonu bilgiye dönüştürmekte ve bunu rekabet avantajı sağlayacak stratejilerin oluşturulmasında kullanmaktadırlar. Bu anlamda öğretim üyeleri, bilginin işletme süreçlerinde yoğunlukla kullanılan bir üretim faktörü olduğunu kabul etmekte ve stratejik önemi vurgulamaktadır.

KAYNAKÇA

BEATS Walter, J., Organizational Learning and Knowledge Technologies in a Dynamic Environment, Kluwer Academic Publishers, Netherlands, 1998

BEİJERSE Roelof P. Uit, Questions in Knowledge Management: Defining and Conceptualising A Phenomenon, Journal Of Knowledge Management, Vol:3, No: 2, 1999

BEST David P., The Fourth Resource: Information And Its Management, AslibGower, UK, 1996

BOLLENGER Audrey S., SMİTH Robert D., Managing Organizational Knowledge As A Strategic Asset, Journal Of Knowledge Management, Vol:5, No:1, 2001

CATHERİNE Bailey, CLARKE Martin, How Do Managers Use Knowledge About Knowledge Management?, Journal of Knowledge Management, Volume 4 Number 3 2000

CHOO Chun Wei, “The Knowing Organization: How Organizations Use Information to Construct Meaning, Create Knowledge and Make Decisions”, Internotional Journal Of Informatıon Management, October 1996, v:16, issue: 5

GUPTA Babita,  IYER S. Lakshmi,  ARONSON Jay E., Knowledge Management: Practices And Challenges, Industrial Management & Data Systems, Volume 100 Number 1 2000

http://www.apmforum.com/emerald/knowledge-management-3.htm

http://www.managementfirst.com/articles/business.htm

KAVRAKOĞLU İbrahim, Bilgi Teknolojilerinin Etkin Kullanımı, Bilişim Teknolojilerinin Toplam Kalite Organizasyonundaki Yeri Semineri, 3 Aralık 1996

KOÇEL, Tamer, İşletme Yöneticiliği, Beta Basım Yayım,6.Basım, İstanbul, 1998

“Knowledge is Power”, Economist, 09/23/2000, Vol. 356,  Issue 8189

MARTENSSON Maria , A Critical Review Of Knowledge Management As a Management Tool, Journal of Knowledge Management, Volume 4 Number 3 2000

MCCAMPBELL Atefeh Sadri, CLARE Linda Moorhead, GİTTERS Scott Howard,Knowledge Management: The New Challenge For The 21st Century, Journal of Knowledge Management, Volume 3 Number 3 1999

NONAKA Ikujiro, “Bilgiyi Yaratan Şirket”, Bilgi  Yönetimi, MESS, İstanbul, 1999

ÖĞÜT Adem, Bilgi Çağında Yönetim, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, 2001

ŞİMŞEK Şerif, ÖĞÜT Adem, Hizmetler Sektöründe Bilgi ve Teknoloji Yönetimi: Türk Bankacılık ve Sigortacılık Sektöründe Bir Uygulama, 9.Ulusal Yönetim Organizasyon Kongresi, İstanbul 2001

TOZER E.Edwin, Strategic IS/IT Planning, Butterworth-Heinemann, USA, 1996

ZACK H. Michael, Developing A Knowledge Strategy, California Management Review, Vol. 41, No. 3, Spring, 1999

---

[1] BEATS  Walter, J., Organizational Learning and Knowledge Technologies in a Dynamic Environment, Kluwer Academic Publishers, Netherlands, 1998, s. 1

[2] ÖĞÜT Adem, Bilgi Çağında Yönetim, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, 2001, ss.49-52

[3] BOLLENGER Audrey S., SMİTH Robert D., Managing Organizational Knowledge As A Strategic Asset, Journal Of Knowledge Management, Vol:5, No:1, 2001, s.9

[4] CATHERİNE Bailey, CLARKE Martin, How Do Managers Use Knowledge About Knowledge Management?, Journal of Knowledge Management, Volume 4 Number 3 2000 s. 237

[5] http://www.managementfirst.com/articles/business.htm

[6] KOÇEL, Tamer, İşletme Yöneticiliği, Beta Basım Yayım,6.Basım, İstanbul, 1998,s315

[7] KAVRAKOĞLU İbrahim, Bilgi Teknolojilerinin Etkin Kullanımı, Bilişim Teknolojilerinin Toplam Kalite Organizasyonundaki Yeri Semineri, s.94

BEST David P., The Fourth Resource: Information And Its Management, AslibGower, UK, 1996, s.60

[8] ZACK H. Michael, Developing a Knowledge Strategy, California Management Review , Vol. 41, No. 3, Spring, 1999, s.125

[9] TOZER E.Edwin, Strategic IS/IT Planning, Butterworth-Heinemann, USA, 1996, s.5

[10] BOLLENGER , SMİTH , a.g.m , s.10

[11] http://www.apmforum.com/emerald/knowledge-management-3.htm

[12] “Knowledge is Power”, Economist, 09/23/2000, Vol. 356,  Issue 8189, s.27

[13] GUPTA Babita,  IYER S. Lakshmi,  ARONSON Jay E., Knowledge Management: Practices And Challenges, Industrial Management & Data Systems, Volume 100 Number 1 2000 s. 19

[14] NONAKA Ikujiro, “Bilgiyi Yaratan Şirket”, Bilgi  Yönetimi, MESS, İstanbul, 1999, s.29-      MCCAMPBELL Atefeh Sadri, CLARE Linda Moorhead, GİTTERS Scott Howard,Knowledge Management: The New Challenge For The 21st Century, Journal of Knowledge Management
Volume 3 Number 3 1999, s.172 -    MARTENSSON Maria , A Critical Review Of Knowledge Management As a Management Tool, Journal of Knowledge Management, Volume 4 Number 3 2000 s. 208

[15] BOLLENGER , SMİTH , a.g.m , s.8

[16] CHOO Chun Wei, “The Knowing Organization: How Organizations Use Information to Construct Meaning, Create Knowledge and Make Decisions”, Internotional Journal Of Informatıon Management, October 1996, v:16, issue: 5, ss. 329-330

[17] BEİJERSE Roelof P. Uit, Questions in Knowledge Management: Defining and Conceptualising A Phenomenon, Journal Of Knowledge Management, Vol:3, No: 2, 1999, ss. 94-96

[18] ŞİMŞEK Şerif, ÖĞÜT Adem, Hizmetler Sektöründe Bilgi ve Teknoloji Yönetimi: Türk Bankacılık ve Sigortacılık Sektöründe Bir Uygulama, 9.Ulusal Yönetim Organizasyon Kongresi, İstanbul 2001, S.857

[19] Bilgi tanımları oluşturulurken ÖĞÜT, ŞİMŞEK’in 9. Ulusal Yönetim Organizasyon Kongresinde sundukları “Hizmetler Sektöründe Bilgi ve Teknoloji Yönetimi: Türk Bankacılık ve Sigortacılık Sektöründe Bir Uygulama” isimli bildiriden yararlanılmıştır.