ÜRETİMLE İLGİLİ SORULAR
1.”Üretim geniş anlamda mal ve hizmet yaratma demektir. Mal ve hizmetler insan ihtiyaç ve isteklerini tatmin etmek için üretilirler. Üretim sürecinde imal edilen mallar için kullanılan hammaddeler , toprak ,su ve maden gibi maddelerden elde edilebileceği gibi diğer bir işletmenin ürettiği malların hammadde olarak kullanılmasıyla da mümkündür. Her iki durumda da hammaddeler insanların kullanabileceği biçimlere dönüştürülebilirler,üretimin temel amacı budur. Örneğin, demirden önce çelik çelikten ev eşyası yapılır(değerliden daha değerliye)öyleyse üretimin temel amacı fayda yaratmaktır.”
Mal yaratma süreciyle hizmet yaratma süreci çok farklı. Yukarıdaki paragrafta anlatıldığı gibi hizmet sektöründe malda olduğu gibi ara ürün kullanımı var mı?
Hizmet sektöründe hammadde ,ara madde yerini ne alıyor?
Oyakbank diğer bankalardan bir şey alıp onun üzerine yeni bir üretim süreci kurarak hizmetin değerini artırıp onu yeniden pazarlıyor mu?
2. “Modern toplumlarda toplam üretim, insanların yaşam düzeylerini(standartlarını) etkilediği için herkes üretim süreciyle yakından ilgilidir, refah üretim kapasitesince belirlenir.”
Hizmet sektöründe üretim kapasitesi nasıl tanımlanabilir? Bu kapasiteyi neler sınırlandırır?
Üretim kapasitesini kim ya da kimler belirler,optimum üretim kapasitesine nasıl ulaşılır?
Not: Hizmet sektörü derken Oyakbankı kastediyorum,bu soruları cevaplarken genel cevaplar değil Oyakbank ’a göre cevaplar verirsen iyi olur.
3.”Endüstri devrimiyle birlikte elişçiliğinin yerini makineler almıştır. Makinelerin kullanımı ve işgücünden tasarruf edilmesi üretim verimliliğinin arttırılması sonucunu doğurur.”
Hizmet sektöründe üretim verimliliği nasıl tanımlanabilir? Makine ve işgücünün yerini ne almaktadır? Bu üretim verimliliği kavramı Oyakbank’ta nasıl ve kimler tarafından ölçülmektedir? Bu verimliliğin standartları nelerdir?
4. “1770lerden itibaren işin uzmanlaştırılması çalışmalarıyla birlikte, kitle üretimi ortaya çıkmış ve atelye evden fabrikaya taşınmıştır . Tarihsel olarak böyle başlayan gelişim kitle üretiminin temel modern üretimi yöntemi olması sonucunu doğurmuştur.”
Oyakbank’ın temel modern üretim yöntemi nedir? Kitle üretim yöntemi hizmet sektöründe geçerli midir? Hizmet sektöründe en iyi üretim yöntemi bulunana kadar geçirilen evreler nelerdir?
MODERN ÜRETİM ÖZELLİKLERİ
1.Makineleşme: “Üretimin kalitesini geliştirdiği gibi her bir işçinin üretkenliğini artırıcı rol oynar. Makineler olmadan pazarın tüm talepleri karşılanamayacağı gibi rekabet yapmakta mümkün olmayacaktır. Makineleşme üretimin miktarını kaliteyi artırır, ürünlerde tek tipliliği sağlar. Makineleşmeyle birlikte yatırımlar da artar. Üretim kapasitesini 30-40 kat geliştirir.”
Hizmet sektöründe makineleşme nasıl ifade edilir? Oyakbanka makineleşmenin faydası nedir? Verdiği hizmetlerde makinelerden nasıl yararlanıyor?
2. Otomasyon:” Gereçlerin otomatik yollarla işlemesi ve üretim süreçlerinin otomatik yollarla kontrolü anlamını taşır. Üretimin çeşitli aşamalarında makineleşmeye gitme, makinelerin kendi kendilerini kontrol edebilmeleri ve çeşitli işlerde elektronik bilgi işlem makineleri kullanma demektir. Tam otomasyonda insan gücüne ihtiyaç yoktur. Böyle bir durum işçilik maliyetlerinde çok büyük miktarda tasarruf sağlar Ancak bu yol çok fazla sermaye yatırımı gerektirir.”
Oyakbank’ta otomasyon? Ne kadar sermaye ayrıldı, yeterli otomasyon var mı? Hangi alanlarda otomasyona gidildi? Bankacılıkta otomasyon nasıl kullanılır ve otomasyon kararını kim verir?
“Otomasyon, üretim hattını tekbir mamülün üretimini mümkün kılacak şekilde dondurmak demektir. Üretilen mala talebin sınırlı olması durumunda pahalı bir mal olur. Üretilen mallarda yapılması herekli değişikliklere makinelerin uyarlanamaması ,modası çabuk geçen mallarda yatırımın boşa gitmesine neden olur. Onarım bakım masrafları fazla olur,uzmanlaşmış işçileri işinden edebilir.”
Oyakbank otomasyonun bu dezavantajlarıyla karşı karşıya mı?
3.İşbölümü ve uzmanlaşma:”İşbölümü, insan çabasının birkaç beceri çevresinde toplanarak verimin artırılması demektir. Uzmanlaşmada faaliyet kapsamı dardır,herkes bir konunun uzmanıdır.”
Oyakbankın üretim bölümünde işbölümü ve uzmanlaşma nasıldır? Kim ya da kimler bunu organize eder? Üretim bölümünde işbölümüne dayalı takımlar oluşturuluyor mu?Oyakbankın bu konudaki prensipleri nelerdir?
4.Standartlaşma: “Her bir işin yapılması için tek tip yöntemlerin kullanılması demektir.(Araç,makine,usul ve ürünlerde de tek tiplilik) Standartlaşma olmadan uzmanlaşma ve makineleşmiş üretim sürecini sağlamak olanak dışıdır. Çünkü çok büyük miktarda hammaddenin en düşük maliyetle işlenmesi ancak bu yolla mümkündür .Amacı geniş halk kitlelerinin ihtiyaçlarını tatmin edecek miktarda mal üretmektir. Ancak çok az sayıda kişinin ihtiyacını karşılayacak lüks ürünlerde standartlaşma söz konusu değildir.”
Oyakbankta standartlaşma nasıl,hangi ürünlerde standartlaşmaya gidiliyor,hangilerinde tercih edilmiyor?Bankaya sağladığı fayda ve zararlar nedir?Oyakbankın standartları nelerdir?
“Standartlaşma 5 alanda uygulanır:
- Yalnız o işletme için kullanılan standartlar(firma standartları)
- Meslek birliklerinin geliştirdiği standartlar(birlik standartları)
- Bütün ülkede uygulanan standartlar(ulusal standartlar)
- Çeşitli ülkelerle birlikte uygulanan standartlar(CE gibi)
- Uluslar arası standartlar ( ISO9000)”
Oyakbankı bu 5 durum için değerlendirip,her bir durum için standartlarını belirtir misin?
5.Çeşitlendirme: “Uzun dönem planlamada başarıya ulaşmak için önemlidir. Firmalar özellikle çeşitli pazarlama zorlukları yüzünden standartlaşma sonucu elde edilecek üretim masraflarından tasarruf etmekten vazgeçerek, üretilen malların çeşitli olması yolunu tutarlar. Standartlaşmada tek tip malların hepsini satmak zor, malların modası geçebilir. Rakipler daha çekici mallara yönelebilir, bu yüzden firmalar çeşitlendirmeye gidebilir.”
Oyakbank’ın çeşitlendirme stratejileri nelerdir? Standartken çeşitlendirdiği ya da çeşitliyken standartlaşmaya gittiği ürünleri nelerdir? Ne amaçla çeşitlendirmeye gitmektedir? Standart tuttuğu ve çeşitlendirmeye gittiği ürünler nelerdir?(isim verilmeli)
6. Genişleme: “Çeşitlendirme ve üretim miktarının artırılmasıyla yakından ilgilidir. Üretim miktarını artırmak isteyen bir firma, piyasa talebinin kısa ya da uzun dönemli artma eğilimine göre değişik çözüm yollarına başvurabilir. Kısa dönemli talep artışı için fazla mesai, vardiya sayısını arttırmak olabilir. Talep artışının sürekli ve uzun dönemli olacağı varsayılıyorsa, işletmenin istenen üretim kapasitesine ulaşmasını sağlayan çözüm kapasite genişletmedir. Bu da kapasite artışını sağlayacak yeni yatırımlar yapma, eskiyen üretim teknolojisini yenileme ve modernize etmeyle mümkündür.”
Oyakbank ürün yönetiminde genişlemeye nasıl yakalşıyor?(örnekler verilebilir mi?) Genişlemeye gidilen ürünler var mı nelerdir? Neden bu ürünlerde genişlemeye gidilmiş?
7.Daralma:” Genişletmenin tam tersidir. Talep azalmalarında başvurulur. Kısa dönemli talep azalmalarında üretimi kısma kararı alınır; vardiya sayıları düşürülür, fazla mesailer kaldırılır veya bir süreliğine düşük kapasiteyle çalıştırılır. Ancak talep azalmaları süreklilik arz ediyorsa daralma kararı verilir.Yani o mal türünün üretiminden vazgeçme veya fabrikayı bütünüyle kapatma kararları verilebilir.”
Oyakbank’ta daralmaya gidilen bir ürün grubu oldu mu ya da Oyakbank’ daralma genişleme kavramlarını karşılayan başka terimler var mı?
8. Bütünleşme:” Bir işletmenin ürettiği bir malın ne kadarının işletme tarafından bizzat yapılacağı ve ne kadarının diğer işletmelerden sağlanacağı demektir.”
Oyakbank tüm ürünleri kendisi mi üretiyor ya da bütünleşmeye gittiği bankalar var mı?
9. Araştırma & Geliştirme:” Yeni ürün ve hizmetlere yönelik olabileceği gibi (Pazar payı ve yeni pazarlar sağlama), üretim sürecine ilişkin de ( maliyetleri düşürme kaliteyi yükseltme) olabilir.
Bu bölümde Oyakbank’ın sadece üretime yönelik ARGE çalışmalarından bahsedeceğiz. Oyakbank’ın ürünlerine, üretime yönelik ARGE çalışmaları nelerdir? Diğer ARGE çalışmalrını ayrı bir bölüm halinde anlatacağız.
10. Sermaye Birikimi:” Modern kitle üretiminin son özelliği küçük işletmelerin üstesinden gelemeyeceği miktarda sermaye birikimine gerek görmesidir.
Oyakbank sermaye birikimi açısından ne konumda? ( yani güçlü bir sermayesi var mı?Çok ortaklı, büyük, hatta çok uluslu işletme mi?).
ÜRETİM SİSTEMLERİNİN SINIFLANDIRILMASI
1.Süreçlere göre sınıflandırma:” İnsanların ihtiyacı olan malların ürteilmesinde kullanılan temel süreçlere göre yapılan sınıflandırmadır. Bu süreçler şunlardır:
- Çıkarma yoluyla üretim (birincil üretim): Doğada var olan temel hammadelerin elde edilmesidir.
- Analitik süreçle üretim: çıkarma yoluyla elde edilen temel hammadelerin çeşitli ayırıcı işlemlerle parçalanarak, mamul haline getirilmesidir (petrol rafinerisi gibi)
- Fabrikasyon (dönüştürme) üretim: Temel hammaddelerin biçimini değiştirerek değerini arttıran ve böylece yeni mamüller oluşturan üretim biçimidir.(ayakkabı, mobilya gibi).
- Sentetik üretim”
Hizmet sektöründe somut mal üretilmiyor. Bir bankada ürün deyince aklıma kredi kartları, taşıt, konut kredileri geliyor. Bunların süreçlerine göre sınıflandırması nasıl yapılıyor? Bu ürünlerin oluşum süreci mal ürününün oluşum sürecinin oluşum sürecinden kesinlikle farklıdır. Banka ürünlerinin oluşum sürecine ihtiyacım var. Bu ürünler kimler tarafından üretiliyor ve bunları kimler nasıl tasarlıyor? Üretim aşamasında ne gibi araştırmalar yapılıyor? Ürün geliştirme birimlerinden bilgi alabilir misin?
2. Cinslerine göre sınıflandırma: Bu başlık altında kömür, kimyasal maddeler, tekstil üretimi vb. şeylerden bahsetmiş. Bankacılıkta cinslerine göre nasıl bir sınıflandırma yapılabilir? Taşıt kredisi, konut kredisi vb şeklinde mi? Oyakbank’ın ürün cinslerini yazar mısın?
3. Miktar ve üretim akışlarına göre:
- Mamülün az ya da çok üretimi
- Kullanılan makinelerin tipleri
- Üretim teknikleri
- Personelden yararlanma biçimi
- Üretim planlama ve kontrol yöntemleri
Oyakbank’ı bu 5 duruma göre incelemeliyiz.
DİĞER SORULAR
- Kurumsalken (sümerle birleşmeden önce) ürün grubu ve müşteri profili nasıldı? Kimlere yönelikti? Ne amaçlanıyordu?
- Neden sümerbenkla birleşildi?
- Bireysele geçmek ürün grubunu nasıl etkiledi?
- Sümerle birleşmek ürün grubuna neler kattı? Müşteri profili nasıl değişti?
- Bankanın üretim amacı, üretim stratejisi,üretim programı, üretim politikası nasıldır? (Pınarın ve Sümer holding’in üretim kısmını gönderiyorum bu terimlerle ne anlatmak istediğim orada yazılı.)
- 2001-2002 banka ürünlerinin tüketicilere verilme oranı? Hangi ürün grubu diğer bankaların ürünlerine göre önde? Baskın özellikleri nedir bu ürünün?
- Ürünlerin aldığı ödüller, kalite belgeleri nelerdir? Ya da bankanın genelde aldığı kalite belgeleri neler?
- Ürünlerin pazarlanmasında , fiyatlandırılmasında, halka sunulmasında karşılaşılan sektörel sorunlar nelerdir?
- Ürünlerin pazarlama stratejileri nelerdir? Dağıtımı nasıl? Promosyon çalışmaları, fiyatlandırma stratejileri nelerdir?
- Araştırma üretimi, test modelleri üretimi, tasarımı tamamlanmamış mamüller üretimi, yeni modele geçiş devresi üretimi, başlangıç devresi üretimi, gösteri mamülleri üretimi, ihracat mamülleri üretimi —bunlardan hangileri var?
- Kurumsaldan bireysele geçerken sektörde başarılı olmak için Oyakbank “Game Theory’i “ kullanmış. Bununla ilgili geniş bilgi verir misin? Ayrıca adaptasyon sürecinde başka stratejiler kullandı mı?
HİZMET KAVRAMI
Ürünler somut veya soyut özelikleri ve bu özelliklerin karışımı dikkate alınarak 5 grupta ele alınır:
-Tam mal: Ürün tamamen somut özelliklidir. Hiçbir hizmet eklemesini gerektirmeden ortaya konulabilmektedir.( Bu gruba ne gibi ürün örnekleri verilebilir?)
-Hizmet gerektiren mal: Malın kullanımı ya da çekiciliğinin arttırılması için soyut özelliklerinde eklenmesi gerekli olabilmektedir.(buzdolabının taşıma ,montaj ve garanti hizmetleriyle birlikte sunulması gibi)
-Karma ürün: Eşit miktarda somut ve soyut özelliklere sahip ürünlerdir.(tamirat)
-Mal gerektiren hizmet: Ürünün oluşumunda soyut özellikler ağırlıklıdır ancak somut özellikler hizmeti destekleyen şekilde sunulmaktadır. Örneğin,havayolu ulaşım hizmeti) Hizmet temelde sunulan soyut bir üründür ancak ulaşım hizmeti için kullanılan uçak türü,verilen yiyecekler somut mallar olarak hizmet sunumunu destekler.
-Tam hizmet: Ürün tamamen soyut özelliktedir. Hizmet hiçbir mal eklenmesini gerektirmeden tüketiciye sunulabilmektedir;örneğin danışmanlık hizmeti
Oyakbank’ın ürünlerini yukarıdaki kavramlara yerleştirebilir miyiz?
HİZMETİN ÖZELLİKLERİ
1.Dokunulmazlık (Soyut olma):Hizmet sektöründe tüketici satın almadan önce hizmetin kendisine sağlayacağı faydayı ve sonucunu görememektedir; verimlilik ölçümü mal üretimine oranla daha zordur. Tüketiciler genelde hizmet sunulan ortam,işletmenin genel görünümü,firma adından,hizmet sunanların davranışlarından etkilenerek karar verirler.
-Satın alma öncesi 5 duyu ile hissedilemez.
-Hizmet için standartlar belirlenemez.
-Hizmetin mülkiyeti devredilemez.
-Hizmetin patenti alınamaz ve stoklanamaz.
Bu kriterlere göre müşterileri Oyakbank’a ne çekiyor?Ortamdan,hizmet kalitesinden bahseder misin?
2.Benzemezlik(Türdeş olmama-değişkenlik) : Hizmet üretimi ve sunumu, bazı hizmet türleri dışında (örneğin bankaların ATM kartları gibi) ,çoğunlukla insan ilişkilerine dayalıdır.
Soru: İnsan ilişkilerine dayalı olan ve olmayan ürünler nelerdir?
3.Ayrımazlık (Eşzamanlılık) : Hizmetler tüketiciler tarafından önce talep edilir ve satın alınır ve daha sonra aynı yerde ve anda üretilir ve tüketilirler. Tüketicinin üretim sürecinin başlangıç veya sonuna ya da çoğunlukla tamamına katılması söz konusu olabilir. Tüketici hizmet üretimi esnasında orada bulunuyorsa ,hem hizmet sunan hem da müşteri hizmet çıktısını etkileyen faktörler olmaktadırlar .Bu nedenlerle hizmet işletmeleri genelde kapasite kullanımı sorunlarıyla karşı karşıya kalabilirler.
Soru:Oyakbank kapasite kullanımı sorunları yaşıyor mu?En çok hangi ürünlerde ve hangi dönemde?
Ayrılmazlık özelliği nedeniyle hizmet işletmeleri genelde doğrudan dağıtım ve satış yöntemlerini tercih ederler.
Soru:Oyakbank doğrudan dağıtım ve satış yöntemlerini hangi ürünleri için tercih eder?
Ancak bazı hizmet türlerinin satışı aracı kuruluşlar tarafından gerçekleştirilebilir. Ancak bu durum hizmetin üretildiği ya da tüketildiği anlamına gelmez.
Soru: Oyakbank ne gibi aracı kurumlarla çalışıyor? Ve bunları seçme kriterleri nelerdir?
4.Dayanıksızlık: Hizmetler bekletilemez ve stoklanamazlar. Talebin sabit olduğu dönemlerde hizmetin dayanıksızlık özelliği problem olmamaktadır. Çünkü hizmet sunum zamanı ve müşterinin ihtiyacı olan hizmet miktarı bellidir. Oysa , talep düzensiz olduğunda hizmet firmaları sorunlarla karşılaşmaktadır. Talebin fazla olduğu dönemlerde müşteriye uygun miktar ve kalitede hizmet vermek zorlaşmakta ,daha fazla personele ve hizmet ekipmanlarına gereksinim duyulmaktadır. Talep, mevcut kapasitenin altında ise ,hizmet sunum kapasitesi atıl kalmaktadır. Tüketilemeyen hizmet talebin oluştuğu zamana kadar stoklanarak bekletilemediğinden bu durum hizmet işletmesi için gelir kaybı olacaktır.
Soru: Hizmet sunum kapasitesi yılın hangi dönemlerinde atıl kalıyor hangi dönemlerinde yetersiz kalıyor?İki durumunda sonuçları nelerdir? Üretim planlamasını nasıl yapıyorsunuz?
5.Sahip olamama: Tüketici satın aldığı bir mala gerçek anlamda sahip olmakta ve bunu hissetmektedir. Hizmetlerde ise bu tür bir sahiplenme yoktur. Hizmet tüketicisi bir hizmeti satın almakla , o hizmetten belirli süre yararlanma ve kullanım hakkını elde etmektedir. Bu amaçla hizmet işletmelerinin müşteri kayıtları tutarak ,müşteri hakkında bilgiler geliştirmeleri ,bilgileri güncel ve kullanılır hale getirmeleri ve böylece müşteri ilişkilerini sürekli ve dinamik tutmaları , tüketicilerdeki sahiplenememe duygusunun ortadan kalkmasına neden olabilmektedir.
Soru: Banka hizmet sektörü ile gerçek mal arasında nerede yer alıyor?
Soru: Sadık müşterilerin istediği özel ürünlere yer veriliyor mu? Bunlar neler?
Soru: Müşteri profiline göre ürün tasarlıyor musunuz?Örnek verir misiniz?
DİĞER SORULAR
1.Nasıl ürün üretilmeye karar veriliyor? Bankaya sağladığı yarara göre mi, yoksa tüketici ihtiyacına göre mi?
2.Ürünlerinizin yeterliliğini,verimliliğini,kalitesini,müşteri tatminini nasıl denetliyorsunuz?
3.Kalite kontrolü araçlarınız neler? Bunun ürünlere ve müşterilere sağladığı yararlar neler?
4.Kalite kontrolü yöntemleriniz neler?( a-Yüzde yüz kalite kontrol;bu yaklaşım tüm üretilen ürünlerin tek tek yoklanmasını gerekli kılar b-Örnekleme yoluyla kalite kontrolü c-üretim sürecinde kalite kontrolü)
5.Toplam kalite kontrolünün Oyakbank’taki rolü nedir? Toplam kalite yönetimi felsefesinin benimseyen bir işletmenin başarılı olabilmesi için şu noktaları her zaman gözönünde bulundurması gerekir:
-Üst yönetimim önderliği
-Müşteri odaklılık
-Önce insan anlayışı
-Sistematik süreç analiz denetimi ve sürekli iyileştirme
Soru: Bu 4 madde Oyakbank’ta kullanılıyor mu?Ne şekilde kullanıldığını açıklayınız.
NOT: ABİCİM BU SORULARI ÜRETİM DEPARTMANIYLA YANITLARSANIZ DAHA PROFESYONELCE OLUR. BANA ANKARA OYAKTA YETKİLİ BİRİYLE GÖRÜŞME AYARLAYABİLİR MİSİN?(BU HAFTA İÇİNDE OLURSA SÜPER OLUR) HERŞEY İÇİN ŞİMDİDEN TEŞEKKÜRLER.
PINAR VE SÜMERHOLDING’IN ÜRETİM BÖLÜMLERİNİN GÖNDERİYORUM.ONLARA DA Bİ BAKARSIN-ÇOK YETERSİZ BULDUK BİZ. BU ÇALIŞMAYA BENZER FINANS,PAZARLAMA ,KARAR VERMEDE NICEL YONTEMLER(RISK ORTAMINDA KARAR VERME,BELIRLILIK VE BELIRSIZLIK DURUMUNDA KARAR VERME,BAŞABAŞ KARA GEÇİŞ ANALİZİ,YATIRIRM KARARLARI DEĞERLENDİRME VE ÖZEL KARAR MODELLERİ) VEİNSAN KAYNAKLARIYLA İLGİLİ DE SORULARIMIZ OLACAK.
AYRICA BANA GÖNDERECEĞİN WEB ADRESLERİNİ BEKLİYORUM.
YENİ BİR FIRSAT DAMACANADA SU BAŞLIKLI 4 SAYFALIK BİR YAZI VAR PINARSU RAPORUNDA .ONU DA GÖNDERİYORUM.OYAKBANKLA İLGİLİ BÖYLE BİR PROJE GELİŞTİRİP ONUN PAYBACK PERIOD,NPV,IRR,PROFITABILITY INDEX ANALİZLERİNİ YAPIP KISA BİR SONUÇ YAZMAMIZ GEREKİYOR.SENCE NE YAPILABİLİR?