ELEKTRONİK TİCARET (E-TİCARET) NEDİR?
1. GİRİŞ
Ticaret kavramının tarihte ilk olarak ne zaman ve ne şekilde kullanılmaya başladığı konusunda kesin bilgiye sahip olmamakla birlikte, ilk insanların yaptıkları ilk ticaretin günümüzde barter olarak adlandırdığımız takas sistemi olduğunu biliyoruz. Daha sonra Lidyalılar’ ın parayı bulmasıyla birlikte yeni bir boyut kazanan ticaret, o günden bu güne değin pek çok aşamalardan geçmiş ve günümüzde kullandığımız modele dönüşmüştür.
2000’ li yılların başından bu yana ticaret, yeni bir boyut kazanma sürecine girmiş bulunmaktadır. Artık insanlar eskiden olduğu gibi cebine parayı koyup alışverişe gitme zahmetinden kurtuluyorlar. Bundan böyle insanlar, bilgisayarlarının başına oturup almak istedikleri ürünleri sipariş edebilecek, hizmet sektörlerine ulaşabilecekler. Böylelikle evrensel platformda iş yapma olanağına sahip olabilecekler.
Günümüzde kullanılmaya başlanan bu ticaret modeline elektronik ticaret diyoruz. Yaygın kullanımıyla e-ticaret. E-ticaret bilgi, ürün ve hizmet satın alma faaliyetlerinin Internet aracılığı ile gerçekleştirilmesidir.
2. ELEKTRONİK TİCARET (E-TİCARET) NEDİR?
Bilindiği gibi “Ticaret” ifadesi kavramsal olarak “mal veya hizmetin satın alınması ve satılması” işlemlerini kapsamaktadır. Bu sürecin elektronik ortamda, Internet üzerinde yapılması E-Ticaret kavramını ortaya çıkarmıştır.
Müşteri beklentilerindeki mal ve hizmet arzındaki artış, iş dünyasındaki rekabeti küresel ölçekte zorlaştırmaktadır. İşadamları buna uyum sağlamak için organizasyonlarını ve çalışma tarzlarını değiştirmekte, firma-müşteri-tedarikçi arasıdaki bariyerleri İnternet ve E-Ticaret ile kaldırmaktadır.
E-Ticaretin tanımı konusunda farklı ülkelerin kuruluşları tarafından farklı tanımlar ortaya konmaktadır. Ancak E-Ticaret konusunda en yaygın genel kabul görmüş tanım OECD tarafından 1997’de yapılan tanımdır. Bu çerçevede E-Ticaret aşağıdaki eylemleri kapsayan bir süreç olarak tanımlanmaktadır;
Ticaret öncesi firmaların elektronik ortamda bilgilenmesi ve araştırma yürütmesi,
Firmaların elektronik ortamda buluşması,
Ödeme sürecinin yerine getirilmesi,
Taahhüdün yerine getirilmesi, mal veya hizmetin müşteriye teslimi,
Satış sonrası bakım, destek, vb. hizmetlerin temin edilmesi.
E-Ticaret ile daha esnek yapıya kavuşan, tedarikçileri ile daha yakın çalışan, müşterilerinin beklenti ve ihtiyaçlarına daha hızlı cevap veren firmalar da, global ölçekte değişim yaşamaktadır. E-Ticaret, firmalara en iyi tedarikçiyi seçme ve tüm dünyaya satış yapma imkanı sunmaktadır.
2.1.E-Ticaret Neye Benzer?
Telefon ve bilgisayarların birleşmesi, e-ticaretin büyümesini sağlıyor. Şirketler müşterilerine çok değişik yollardan hizmet veriyorlar artık:
Elektronik ticaret sayesinde, insanlar Web üzerinde, zaman ve yer sınırlaması olmaksızın ürün ve servislerini online olarak pazarlama imkanına sahiptirler.
E-Ticaretin Çalışma Şekli Şöyledir;
Online müşteri, Internet üzerinden satıcının Web sitesine girer. Burada bir ürün satın almak istediğine karar verir ve kendisi hakkında verdiği bütün bilgilerin şifrelendiği “Transaction Server”a yönlendirilir. Siparişini onayladığı anda, bilgiler net üzerinden özel bir geçiş yoluyla ödemeyi yapan veya ödemeyi teslim alan bankaların bu işlemi onayladıkları veya reddettikleri Network işleme mekanizmasına ulaşır. Bütün bu işlemler 5-7 saniyeden fazla sürmez. Günde bir kaç sipariş alan satıcılardan, binlerce sipariş alan satıcılara kadar değişik ihtiyaçları karşılayacak şekilde farklı ödeme sistemleri vardır. “Secure Socket Layer” (Güvenli Soket Katmanı) sayesinde e-ticaret güvenli bir hale gelmiştir.
2.1.1. Sesli Telefon Görüşmesi Yoluyla
E-ticaretin ilk biçimi. Şirketi aradığınızda, satış veya servis bölümünden biri ile görüşüyorsunuz ve işiniz görülüyor. Eğer para alışverişi söz konusu ise bu daha çok kredi kartı veya elektronik transfer yolu ile gerçekleştiriliyor.
2.1.2. IVR yoluyla
“interactive voice response” (interaktif sesli yanıt). Şu anda bir şirketi arayıp, sanal bir satış veya servis elemanı ile görüşebilirsiniz. Telefonunuzdaki tuşlara basarak veya basit sesli cevaplar vererek, gerçek biri ile konuşmaksızın siparişinizi verebilir veya istediğiniz bilgiye erişebilirsiniz. Sistem, gerekli bilgiyi veya yapılan bir işlemin kaydını bulmak için veritabanını otomatik olarak arar. Satın alma işlemini gerçekleştirmek için kredi kartı numaranızı da buradan girebilirsiniz. Şu anda bu tür sistemlere bir güvensizlik olsa da, gerçekte hem şirket hem de müşteri açısından hayat oldukça kolaylaşıyor. IVR, bir satış temsilcisi ile görüşmek için gereken bekleme süresini azaltıyor, satış temsilcileri sadece karmaşık işlemler için devreye giriyorlar.
2.1.3. Web sitesi yoluyla
Artık Web’ de kitaptan forklift araçlarına kadar her şeyi satan şirketleri bulmak mümkün. Posta yolu ile sipariş alan şirketler artık posta yönetiminin ve katalogla sipariş döneminin sona ermekte olduğunu görüyorlar ve işlerini tamamen elektronik ortamlara taşıyorlar. Pek çok gelişmiş sitede ürün satın almak istediğinizde ekstra isteklerinizi ve renginizi belirliyorsunuz, fiyatı kontrol edip siparişinizi veriyorsunuz. Bir satış elemanın baskısı olmaksızın ve beklemeksizin, haftanın yedi günü 24 saat sipariş verebiliyorsunuz. Bu tip işlerin gelişmesi, bilgisayarlardan kuşku duyan ve Web üzerinden kredi kartı yoluyla dolandırılacağını sanan kişiler tarafından biraz engelleniyor. Bununla birlikte gittikçe daha fazla insan bilgisayarla alışverişin rahatlığını keşfediyor ve Web temelli işlemler son derece hızlı bir şekilde artıyor. Yıllık online alışveriş hacmi yaklaşık 10 milyar dolara ulaştı. Güvenlik açısından da Web gerçekten alışveriş için en güvenli yerlerden biri. Firewall gibi güvenlik teknolojileri, şahsi bilgileriniz açısından, sizin telefon yoluyla bir kişi ile görüşerek yaptığınız alışverişten daha güvenli bir ortam sağlıyor.
2.1.4. Web özellikli çağrı merkezi yoluyla
Web özellikli çağrı merkezine sahip olan şirketler müşterilerine iletişim için pek çok yol sunuyorlar. Karşı taraftaki bir temsilciye canlı olarak soru sormak için, telefonunuzdan veya bilgisayarınızdan arayabileceğiniz gibi, Web sitesini ziyaret ederek de sorularınızı yöneltebilirsiniz. Bilgisayarınızdan ve özel bir telefon yoluyla, bir video bağlantısı sayesinde şirket temsilcisini görebilirsiniz de. Görüşme sırasında şirket temsilcisi sizi şirketin Web sitesine yönlendirebilir, orada ürünleri görebilir veya ürün seçiminizi burada yapabilirsiniz. Benzer şekilde, bir şikayetiniz varsa veya bir yanlışlıkla ilgili yardım isteyecekseniz, onu tarif etmek veya bir uzman çağırıp beklemek yerine, şirket temsilcisine hata konusunu gösterebilirsiniz.
2.2. E-ticaret Nelerden Oluşur?
ikinci bir bilgisayar alındığında, bilgi işlem endüstrisi burada kendini bilgisayarları birbiriyle konuşturmakta gösterirdi. Internet teknolojisi bu problemi kökten halletmiş durumda. Bununla birlikte yeni bir sorun da ortaya çıktı. Bilgisayarların birbirine bağlanmasıyla, bilgisayar ağları üzerindeki veri trafiği de oldukça artıyor. Durumu daha da kötüleştiren, video bağlantıları ve büyük hacimli bilgisayar dosyaları, bunlar ağ üzerinde oldukça yer işgal ediyorlar.
Bir ağın elektronik kapasitesini gösteren “bant genişliği” sorununu çözmek için yeni teknolojiler geliştiriliyor. Daha fazla kablo kullanmak yerine, bilgisayar verilerini iletmek için yeni yollar bulunuyor. Sanal olarak anında ağ erişimi sağlamak için de donanımlar hızla geliştiriliyor. E-ticaretin sağladığı en önemli şey olan rahatlık nedeniyle teknoloji, fedakarlık yapılamayacak kadar hayati bir konuma geliyor.
2.2.1.Donanım
Bir e-ticaret altyapısını tam olarak tanımlayabilmek için, örnek olarak 50 PC’lik bir ağı olan şirketi ele alacağız. Hub’lar PC gruplarını birbirine bağlıyor, bunlarda bir anahtar üzerinden ana ağa bağlanıyor. Anahtar küçük bir telefon santralına benziyor, ağ üzerindeki iletimi anahtarlıyor ve ağ trafiğini yönetiyor.
Bir kullanıcının şirket arabası için yeni bir parça sipariş vermek istediğini düşünelim. Önce dahili ağ üzerinden Internet’e erişmesi gerekecektir. Bir router, kullanıcının masaüstünden yaptığı isteği karşılayacaktır. Kullanıcının bağlantıyı sağlamak için modemli özel bir bilgisayara ihtiyacı yoktur.
Servis sağlayıcıdaki bir Web sunucu, kullanıcının Web sitesine ulaşmasını sağlayacaktır. Kullanıcı da telefon ahizesini kaldırmadan işini görecektir. Web sunucunun kurumsal veritabanına olan bağlantısıyla işlem kaydedilecek ve parça aynı gün gönderilecektir.
2.2.2.Bağlantılar
Şirketler Internet’e erişmek için çeşitli bağlantılar kullanırlar. ISDN bunların arasında en çok kullanılanlardan biridir. Uçtan uca sayısal bir bağlantı sağlar. Burada veriler, klasik analog telefon bağlantılarındaki gibi elektronik dalgalar şeklinde değil, bilgisayar kodu şeklinde iletilirler.
Bir BISDN (Broadband ISDN) ATM (Asynchronous Transfer Mode) bağlantısı, ses ve veri işaretlerini iletmek için kullanılır. Bu teknoloji, kullanıcılarımız Internet telefonu ile görüşme yapıyorlarsa kullanılır. Bir video konferansında, film veya karmaşık yayınlar gibi büyük dosyaların transferi için, yüksek hızlı iletim ortamı sağlayan Frame Relay kullanılır.
Bu teknolojilerin hepsi de, ağ üzerinde verinin taşınış şeklini değiştirmek için tasarlanmışlardır. İletim hızını ve diğer uçta verinin kodunun çözülme hızını artırırlar.
2.2.3.Yazılım
En çok kullanılan e-ticaret yazılımları, Netscape’in Navigator’ı ve Microsoft Internet Explorer gibi browser’lardır. Bunlar, herhangi bir bilgisayarda yayınlanan web sayfalarına bakmanıza izin veren ara yüzlerdir. Orijinal dosyanın oluşturulması için hangi yazılımın ve hangi işletim sisteminin kullanıldığına bakmazlar.
Bununla birlikte, günlük kullanıcılar tarafından görünmemekle birlikte, ağ yazılımı da son derece önemlidir. Cisco router’lar, anahtarlar, hub’lar ve Web sunucuların hepsi, tüm ağda kesintisiz bir standart sağlayan Cisco IOS (Internet Operating System) üzerinde çalışırlar. Ağ yöneticileri ve mühendisler için ağı tek bir standartla oluşturmak ve çalıştırmak çok daha kolaydır.
3. E-TİCARETİN AVANTAJLARI
Klasik satış kanallarından daha düşük operasyon maliyeti
Potansiyel müşteri tabanını büyük oranda artırır- dünyada 70 milyon Internet kullanıcısı var
Daha etkin müşteri sercisi fırsatları
Müşterilerin kendi seçimleri yoluyla büyük oranda sipariş kesinleştirme
Çalışanların üretkenliği artar – gerçekten önemli olan konu üzerine odaklanma özgürlüğü
Ucuz ve zamanında müşteri ilişkileri yönetimi
Günümüzün son derece rekabetçi küresel pazarında, kurumları yönetmek için en iyi yol olarak kullanımı kolay online uygulamaların kullanılması yönünde, hem müşterilerden hem de hissedarlardan baskı gelmektedir. Pek çok kurum için bir Internet ticaret çözümünü kullanma konusunda en büyük güçlük, seçilecek çözüm veya zaman değil, rekabet ortamında avantaj sağlamak ve bunu sürdürmek için en iyi Internet ticareti stratejilerinin ve taktiklerinin nasıl seçileceğidir.
Hızla bir çözüm bulup çalıştırma ihtiyacının yanı sıra kurumların, rakipleri rekabetçi ortamda pazar oluşturup paylarını artırmaya çalışırken, önemli hatalar yapma veya boş boş oturma gibi bir lüksleri yoktur. İşte bu noktada onlara Cisco yardım edebilir.
İnternet ağı alanında dünya lideri olmasının yanı sıra Cisco, Internet ticaretinde de dünya lideridir. InternetWeek’in En İyi Kurumlar Arası Ticaret Web Sitesi ödülünü alan Cisco, müşterileri, potansiyel müşterileri, iş ortakları, tedarikçileri ve çalışanları ile iş ilişkilerini geliştirmek için Internet’i kullanıyor.
4. UYGULAMADA E-TİCARET
İnternet’in kurulu yapısını kullanmakla birlikte e-ticaretin karakteristiğini belirleyen gerçek, müşterinin bir tedarikçi ile kuracağı iş ilişkisinde bunu kullanacak olmasıdır. Bu iş ilişkisi, satın almadan tedarikçinin çekini almaya kadar değişebilir. Başka bir deyişle e-ticaret, her iki taraf içinde çok zaman harcamayı gerektiren pek çok rutin fonksiyonun yerini alıyor. Fakat bundan da fazlasını gerçekleştiriyor, aşağıdaki senaryolarda bunu göreceğiz. E-Ticaret dünyada iki şekilde uygulanmaktadır.
Business to Consumer (B2C): İşletme ile tüketici arasındaki ticari ilişkilerin İnternet üzerinden yürütülmesi.
Business to Business (B2B): İşletme ile diğer işletmeler arası ticari faaliyetlerin İnternet üzerinden yürütülmesi.
Şu an Türkiye’deki e-ticaret uygulamaları B2C yani işletmeden son kullanıcıya biçiminde gerçekleşmektedir. Fakat dünyadaki uygulamaların çoğunluğu B2B şeklindedir.
4.1.Banka
Önde gelen bir banka, bir kişisel bankacılık servisi kurmaya karar veriyor. Müşterilerinin bir bilgisayar ve Internet bağlantısı yoluyla ulaşabilecekleri, PC bankacılığı seçeneğine sahip telefon bankacılığı servisi sunuyor. Servis, bir çağrı merkezi tarafından yönetiliyor. Çağrı merkezi de üç ayrı yerde bulunuyor ve yüksek hızlı bağlantılarla birbirine bağlanıyor.
Müşteriler merkezin numarasını çevirdiklerinde (çağrı yerel tarifelere göre fiyatlandırılıyor), bir IVR sistemi hangi servisi istediklerini soruyor. “Bakiye”, “transfer” veya “fatura” gibi sesli cevaplar vererek, işlemi gerçekleştirmek için sistemi yönlendiriyorlar. Değer girmek gerektiğinde de, telefondan numaraları tuşlayarak giriyorlar.
PC müşterileri de, güvenli bir Web sitesi yoluyla hesap detaylarına erişebiliyorlar. Onlar işlemlerini yaparlarken, ekrandaki çeşitli bölümlerde ek servisler hakkında bilgi veriliyor. Örneğin tatil rezervasyonları sırasında, seyahat çeklerinin alınacağı bir sayfaya doğrudan bağlantı için bir link sunuluyor.
Müşterilerin servisi kullanması ile daha fazla seçenekler sunulmaya başlanıyor, çağrı merkezi ve Web sitesinin trafiği de hızla artıyor. Aynı zamanda, bankanın şubelerindeki kuyruklar azalırken, rutin işlemlerin merkezi olarak halledilmesi çalışanlar üzerindeki baskıyı da azaltıyor.
Banka ile doğrudan çalışmak isteyen müşteriler ve daha fazla klasik servisi tercih edenler için, e-ticaret çözümü, bankacılık deneyiminde de önemli gelişmeler sağlanmasına neden oluyor.
4.2. Parça Dağıtımı
Bir elektronik parça dağıtıcısı için en büyük problem, pazarın çok sayıda bölüme ayrılmış yapısıdır. Büyük bir şirket sabah saatlerinde 5 bin parçalık bir sipariş verebileceği gibi, öğleden sonra da tek kişilik üretim bandına sahip pek çok işyeri 10 veya 20 parçalık sipariş verebilirler.
Dağıtıcı için bu, çok sayıda elemandan oluşan bir tele satış grubu barındırmanın yanı sıra, küçük siparişlerin alınması için zaman harcayan alan satış ekibinin de bulunması anlamına geliyor. Bir e-ticaret çözümü buna radikal bir alternatif getirebilir.
Dağıtıcı, tüm katalogunu, fiyatların da kontrol edilebileceği özellikleri içerecek şekilde bir Web sitesinde yayınlayabilir, özellikleri daha sonra değiştirebilir, siparişleri online olarak alabilir. Şifre ile korunan bir firewall yoluyla, müşterilerinin kredi detaylarını kontrol etmelerine ve sipariş işlemlerini takip etmelerine izin verebilir.
Dağıtıcı, servislerini geliştirerek, satış ekibi rekabet baskısı altında bulunan rakiplerinin önüne geçebilir. Aynı zamanda, dağıtıcının kendi satış ekibi de büyük müşterilerle ilgilenecek kadar serbest kalır. Böylece çözüm, büyük veya küçük müşterilerin daha iyi servis almalarını ve dağıtıcının bütün sektörlerde satışlarını artırmasını sağlar.
4.3. Lojistik Uzmanı
Dünya çapında çalışan bir nakliye şirketi, internet’i dünyaya yayılmış 50 ofisini birbirine bağlayacak şekilde genişletir. Ayrıca her ülkedeki büyük müşterilere bir Extranet vasıtasıyla ağa katılmaya davet eder. Extranet, dahili ağın bazı parçalarına güvenli bir erişim sağlar.
Müşteriler uçak veya gemide yer ayırtmak istediklerinde, nakliye şirketinin ağına girip yer olup olmadığını kontrol ederler, varsa yer ayırtırlar. Ayrıca nakliye işlemini de sürekli izleyebilirler.
Extranet, müşterilere gelişmiş servisler sunma anlamına gelir. Müşteriler teslimatla ilgili bilgi almak istediklerinde, ağa bağlanırlar ve sorularının cevabını hemen alırlar.
Nakliye şirketi açısından da Extranet, müşterilerin servisleri kullanış şekli hakkında değerli bilgiler sağlama aracı olur. Böylece varolan servislerin daha kolay satışı sağlanabilirken, satış noktasında belirlenen fırsatları kullanarak yeni servisler de geliştirilebilir.
4.4.Sanal Fabrika
Orta boyutlu bir mühendislik şirketi, bir yıl boyunca tam kapasite çalışmasını sağlayacak olan yeni bir anlaşma yapmak istiyor. Yeni müşterilerine servis vermek ve varolan müşterilerine de bakım hizmeti götürmek için de bir e-ticaret çözümü kullanabilir.
Şirket ihtiyaç duyduğu ekstra kapasiteyi sağlamak için kendi fabrikasının yanı sıra bölge dışındaki iki fabrika ile daha işbirliği yapar. Bunları da bir “Sanal Özel Ağ” (VPN – Virtual Private Network) yoluyla kendi ağına bağlayabilir. Böylece bu üç fabrikadaki üretim hattı, üretim ekibi tarafından denetlenebilir.
Bu üç fabrika, ürün yöneticisi tarafından tek fabrika gibi çalıştırılabilir. Ürün yöneticisi PC’ sinden (hatta seyahat sırasında taşınabilir bilgisayarından) bir browser yoluyla üç ayrı üretim bandındaki verileri alır, performansı ve üretim takvimini kontrol edebilir.
Aynı şekilde üç organizasyon arasındaki finansal işlemler de ağ üzerinden takip edilebilir. Siparişler ve ödemeler, karmaşık muhasebe işlemleri basitleştirilecek şekilde, her bir fabrikanın stok ve satış veritabanlarından alınan verilere dayanarak her ay otomatik olarak gerçekleştirilir.
4.5.Yatak Odalı İşyeri
Yatak odası da bulunan işyerinde serbest çalışan bir reklamcı, tam bir reklam ajansı servisi verecek şekilde işini büyütmeye karar verir. Ancak normalde bu işlem, eleman alımını veya bir sanat yönetmeniyle, bir grafikerle birlikte çalışmayı, bunun yanı sıra daha geniş bir büro gerektirir.
Fakat reklamcı bir ISDN bağlantısı ile bir router alır ve aynı kaynaklara sahip bir grafik tasarım şirketi ile işbirliği yapar. Bütün gerekli dosyalar ISDN üzerinden gönderilir, hatta bir video bağlantısı ile de bazen beyin fırtınası oturumları gerçekleştirilir.
Hatta, dünyanın en büyük ajanslarınkiyle kıyaslanabilecek çekici bir Web sitesi de hazırlarlar. Siteye giren muhtemel müşteriler, yapılan işleri ve bazı kampanyaların da işleyişini burada görebilir.
Internet teknolojisini kullanan ajans (yada reklamcı), kampanya planlaması için konuyla ilgili yayıncılarla bağlantılar kurar. Reklamcı, reklam ücretlerini, reklam filminin son teslim tarihini ve (büyük medya grupları ile çalışıyorsa) reklam için yer ayırtma işlemlerini de Web üzerinden gerçekleştirir.
Ağ bağlantıları, tedarikçilerin seyahatlerde harcadıkları zamanı kazandırdığı gibi, lojistik ve yönetime ilişkin pek çok işi de halleder. Ajansın müşterileri de, daha çok e-mail kullanmaya, rutin toplantılar için video sisteminden yararlanmaya, reklamın son halinin prova baskısı yerine pdf dosyalarını kullanmaya başlarlar.
Eninde sonunda ajans da, daha büyük bir ofise geçecek ve tam zamanlı elemanlar çalıştıracak boyuta geliyor. Fakat büyüme de, işi oluşturmak için e-ticareti kullanan bir strateji tarafından belirleniyor.
4.6.Ticaret Yeteneği
Şimdiye kadar İnternet ve Word Wide Web, bilgi değişimini getirdi. E-ticaret de değer değişimini sağlıyor.
Bu değer bir yardım masasının yardımı ve önerilerinden, bilgisayar yazılımının online olarak satın alınması ve teslim edilmesine kadar değişik şekiller alabilir. Bu ileriye yönelik radikal adım, iş yapış şeklimizi de değiştirmeye başlıyor.
Bu yeni ticari altyapı, yolları ve demiryollarını, kablolar ve telsiz dalgaları ile değiştiriyor. Kamyonlar, gemiler ve uçaklar, yerlerini router’lara, anahtarlara, PC’lere ve video telefonlara bırakıyor. Kataloglar, broşürler ve sonsuz TV reklamları, Web sitelerine, banner reklamlarına ve e-mail promosyonları haline dönüşüyor. Global ölçekte sosyal ve çevresel kazanımlar sağlayan e-ticaretin nasıl benimsendiğini görmek çok zor değil.
4.7.Altyapı Oluşturma
Bu tür ticari işlemler, başlangıcından beri Cisco’nun vizyonunun kalbini oluşturuyor. 1986′da ilk ürününü tanıtmasından beri Cisco Systems, ağ yapısının, Internet’in ve e-ticaretin büyümesinde rol oynuyor.
Bugün Internet’in altyapısının yüzde 85′i Cisco tarafından oluşturulmuştur. E-ticaret için bir sonraki önemli aşama, aynı teknolojinin büyük ve küçük kurumlar tarafından benimsenmesidir. Yeni ticari işlemlere geçişi kolaylaştırmak için Cisco, dünyanın önde gelen bilgi teknolojisi şirketleri ile işbirliği yapıyor.
Bunların arasında Microsoft, Oracle ve BT gibi şirketler var. Cisco ve iş ortakları, kurumları e-ticaret altyapısının bir parçası yapacak şekilde, gerekli donanımı, yazılımı ve bağlantıları bir araya getirerek entegre çözümler geliştiriyorlar.
4.8.Kolay Yönlendirme
Eğer teknoloji büyük ölçüde kabul görürse, herkese ulaşması gerekir. Yani ucuz olmalı, bunun yanında kurulumu ve kullanımı da kolay olmalıdır.
Cisco iş ortakları ile birlikte, en yeni bilgi işlem teknolojisi kullanıcılarının bile kullanabileceği e-ticaret çözümleri yarattılar. Donanım ve yazılım hemen hemen kendi kendine kuruluyor.
Cisco’nun 800 serisi router’ları, tek kişilik kuruluşlar tarafından bile alınabilecek fiyatlara, tamamen “istendiğinde erişim” performansını sağlıyorlar. Catalyst anahtar serisi de, büyük ağlara sahip kuruluşlar için, ağa erişimi olan her kullanıcının masaüstünden Internet bağlantısına erişmesi için router kullanarak ağ bağlantılarını dönüştürüyor.
Tam anlamıyla bir e-ticaret uygulaması gerçekleştirmek isteyen kurumlar için de Cisco Networked Office, uçtan uca tam bir kontrol sağlamak için, Cisco IOS üzerinde çalışan entegre bir anahtarlama, yönlendirme ve Web hizmeti çözümü sağlıyor.
Tüm Cisco ürünleri, varolan ağ yapısı ve işletim sistemleri ile kesintisiz bir şekilde entegre olmak üzere tasarlanmışlardır. Cisco’nun stratejik iş ortaklığı, bir e-ticaret çözümünün sorunsuz ve yönetilebilir bir proses olması anlamına gelir.
5. E-TİCARETTE STRATEJİ ÇALIŞMALARI:
Eğer siz şirketinizin geleceğinin bir parçasının E-ticaret olduğuna karar veriyorsanız, atacağınız ikinci adım çerçeve belirlemesi yapmanızdır. Bu çerçeve size; EDI (Electronic Data Interchange) gibi E-Ticaret teknolojilerinin uygulanması ile şirketinizin ölçülebilir bir şekilde ne kazanç sağladığını ve şirketinize ne yararlar getirdiğini belirlemenize yardımcı olacaktır. Başka bir deyişle bu çerçeve şirketinizin kazanç ve yararlar yönünden bir analize sokulmasını olanaklı kılacaktır.
Şekil: Tipik Bir EDI Uygulaması
Şekil’ de pek çok yayında görebileceğiniz bir EDI senaryosu sergilenmektedir.
EDI sistemi, elektronik iletişim sisteminde satıcı ve müşteri arasında kağıt ve iş gücüne dayalı ilişkiyi tümüyle değiştirmektedir. EDI yalnız başına ticari bilgi alışverişini standart hale getiren bir metodudur. Güvenlik, şifreleme diğer metotlar olarak görülebilir. Bunların dışındaki metotlar ise halen geliştirilme safhasındadır. EDI ile ilgili ayrıntılı bilgi B2B İş-ten-İş’e bölümünde ele alınacaktır.
5.1. E-Ticarette Strateji Uygulamasının Gözle Görünen
Yararları:
E-Ticaret stratejisinin uygulanmasının ana yararı genişletilmiş üç
kategori içinde toplanabilir.
5.1.1. Müşteri Servislerinin Geliştirilmesi:
Klasik ticarette, siparişlerin kayıp olması, yeniden sipariş istenmesi, yeniden gönderme ve bunun getireceği maliyet, zaman kaybı, yeni baştan veri girişi ve böylece müşteri memnuniyetsizliğinin artışı söz konusu olmaktadır. E-ticaret ile bu sakıncalar ortadan kalkmaktadır.
5.1.2. Düşük Bir Taşıma Gideri:
Belirli aralıklarla malzemelerin temin edilmesi ve depolanması taşıma giderlerinin düşürülmesine neden olacaktır. Bilindiği gibi taşıma giderlerinin bileşenleri, para, yer, depolama servisleri, depolama riskleridir. Böylece bu bileşenlerin etkilerini en aza indirerek giderleri azaltmak olanaklıdır.
5.1.3. Düşük Bir Satın Alma Gideri,
Satın almada sağlanan yarar satın alma yönetimi için harcanan zamanın azaltılması ile sağlanır. Ayrıca satıcı firma seçiminde harcanan zaman, kullanılacak personel ve ekipmanın azalması da söz konudur.Hemen belirtelim ki, yeni projelerde ilk uygulamanın getirdiği bazı giderlerin olması doğaldır. Bu giderleri üç grup altında toplamak olasıdır.
5.1.3.1.Yeni Elemanlar Ve Eğitim Giderleri.
En az bir tane tam gün çalışan EDI – koordinatörüne gereksinim vardır. Bu kişi kullanıcıların karşılaştığı problemlerle ilgili sorulara yanıt vermekle yükümlü olduğu gibi, EDI sisteminin işletilmesinden de sorumlu olacaktır. Bu kişi yönetici ve kullanıcılara EDI teorileri ve EDI sistemleri kullanışı hakkında gerekli eğitimi verecektir. Kurum EDI uygulamalarına yeni geçiyorsa, EDI koordinatörü kesinlikle dışarıdan sağlanmalıdır. Ancak EDI eğitmeni kurum içinden seçilebilir. Bu kişiler kurum içinde bu tip işlere eğilimli kişiler arasından seçilerek ve ek bir eğitim verilerek yetiştirilebilir. Eğitim, kurumda yeni elektronik uygulamanın belki de en önemli bileşenidir. Özellikle belirtmek isterim ki EDI gibi stratejilerin uygulanmasında doğan problemlerin çok büyük bir bölümü donanım veya yazılımdan değil kullanımdan kaynaklanmaktadır ve eğitim bu iş için tek çözüm yoludur.
5.2. E-Ticaret’ de Strateji Uygulamanın Gözle Görünmeyen
Yararları:
Aşağıda vereceğimiz örnekler elle tutulur veya gözle görülür nitelikte bulunmayabilirler. Ancak bunlar dolaylı olarak etken olan yararlar olarak kabul edilmelidirler.
Pazarın gerek duyduğu desteği çok hızlı bir şekilde sağlamak,
Müşterinin beklediği hızda hizmet sağlamak,
EDI gibi uygulamaların devreye alınması ile, birlikte çalışılan kurumlarla ilişkilerin güçlenmesini sağlamak,
Pazarda var olan başarılı durumu korumak ve daha ileriye götürmek,
Tam zamanında (Just-in-Time -JIT) üretimin gerçekleştirilmesini sağlamak,
Kontrol işlemlerini geliştirmek,
Çok güçlü servis olanağı getirmek,
Para akışını fevkalade hızlandırmak.
6. ELEKTRONİK TİCARETİN PRENSİPLERİ
6.1. Satın Alma İşlemleri Kolaylaştırılmalıdır
Bunu sağlamak için temel olarak aşağıdaki konulara dikkat etmek gerekli. Satıcı kolay bulunmalıdır,
Web tasarımı müşteri kullanımı için kolay olmalıdır,
Web tasarımına çoklu ortam uygulamaları eklenmelidir,
Web sitesi etkileşimli kullanıma uygun olmalıdır.
Bu konuda verilebilecek en güzel örnek Amazon.com’ dur.
6.2. İyi Servis Sağlanmalıdır
Televizyonda en beğendiğim reklam ”yok aslında birbirimizden farkımız, ancak biz Osmanlı Bankasıyız ” idi. Bu reklam ile ilgili banka, bankacılık yönünden birbirimizden farkımız yok, ancak önemli olan servistir ve o yönde en başarılı kuruluş da biziz demek istemektedir. İşte müşterinin satıcıdan beklentileri içinde bir numaralı olanı verilen servis hizmetidir. Bu nedenle E-ticaret uygulayıcıları bu bölümü çok dikkatli olarak yerine getirmek zorundadır.
6.3. Kişiler Memnun Edilmelidir
Bunun için,
Web sitesine giren kişilerin önüne bir yığın gereksiz grafik yığmayın,
Çözülürlüğü çok düşük videolar kullanmayın,
Kullanıcıları mutsuz kılacak ekranlara göndermeyin. Örneğin kullanıcıyı ” Özür dileriz ulaştığınız bu site artık çalışmamaktadır” gibi bir duyuru ile karşılaştırmayın,
Ayrıntı ama özel bilgiler sunmaktan kaçınmayınız. Örneğin bir araba satıcısı iseniz her araba için özel bilgiler sunmalısınız. Ayrıca müşterilerin gereksinmelerine uygun fiyat seçeneklerini de ayrıntılı vermelisiniz,
Sipariş sayfaları çok kısa veya çok uzun olmamalıdır,
Sipariş sayfalarında yanlış anlaşmalara neden olabilecek bilgiler bulunmamalıdır. Kısacası bilgiler çok açık ve anlaşılır olmalıdır,
Web sayfaları daima güncelleştirilmedir.
6.4. Elektronik-posta ile Geri Besleme Sağlanmalıdır
Hemen belirtelim ki, E-ticaret ile çevrim-içi topluluk yaratmak bir olasılıktır, ancak müşterilerden geri besleme ile bilgi almak temel bir esastır. Bu konudaki başarılı kuruluşlar, özel kişi veya kişileri bu iş için atayan kurumlardır. Kullanıcılardan gelen yanıtların ışığı altında Web sitelerini tekrar düzenleyen kuruluşlar ise bu işte en çok kazanan kuruluşlar olmaktadır.
7. ELEKTRONİK ALIŞVERİŞ YAPMA ADIMLARI
Ürünlerin tanıtılacağı bir Web sitesi olmalı
Sanal mağazanın tasarımı yapılmalı
365 gün, 24 saat açık kalmasını sağlayacak bir ISP abonesi olunmalı
Kesintisiz ve sorunsuz teknik destek alınabilmeli
Ürün ve fiyatların bir listesi hazırlanmalı
Uygun bir bankadan sanal POS hesabı açtırılmalı
Alışveriş yapan müşterinin ödeme-takip-kontrol bilgisi Web’den bir ara program ile takip edilebilmeli
Müşteri e-ticaret sitesine girer.
İlk olarak, siparişin teslim edileceği ili “combo box” tan seçer ve alışveriş sayfasına yönlendirilir.
Bu sayfaya girdiğinde, müşteriye otomatik olarak bir sipariş numarası verilir. Bu numara, daha sonra ödeme ve sipariş takip işlemlerinin gerçekleştirilmesi için mutlaka kaydedilmelidir.
Sanal mağazayı ziyaret eden müşteri istediği ürünü seçer ve “textbox” adedini de girerek alışveriş sepetine atar. Alışveriş sepetinin amacı, müşterinin seçer seçmez satın alma zorunluluğunu ortadan kaldırarak kolaylık sağlamaktır.
Müşteri ürünle ilgili fiyat ve diğer bilgileri görebilir. Ayrıca, alışveriş sepetinin içeriğini, adet ve fiyatları, alışveriş toplamı, nakliye tutarı ve toplam tutar ile birlikte görebilir.
Bu aşamada siparişi sonlandırabilir veya alışverişe devam edebilir.
Müşteri eğer siparişi bitirmek istiyorsa, karşısına “müşteri kodu” ve “parola” sını girebileceği bir ekran gelir.
Müşteri sanal mağazayı ilk defa ziyaret ediyorsa kendini mağazaya kayıt ettirebilir. Üye olmanın avantajı, teslimat için istenen kimlik bilgilerinin, teslimat adreslerinin, irtibat numaraları vb. bilgilerinin siteye her girişinde yeniden yazmak zorunda kalınmamasıdır.
Sipariş formunda “siparişi veren kişi” ve “siparişi teslim alacak kişi” nin bilgileriyle birlikte kredi kartı ve fatura bilgilerini doldurur.
Bir ürün seçecek ve seçtiği ürünü alışveriş sepetine atacak, “SATIN AL” komutunu verecek.
Müşteri, siparişi onaylar.
Onayladığı anda, bilgiler net üzerinden özel bir geçiş yoluyla ödemeyi yapan veya ödemeyi teslim alan bankaların bu işlemi onayladıkları veya reddettikleri network işleme mekanizmasına (SSL)
ulaşır.
Kredi kartı bilgileri geçerli ise sipariş kabul edilir.
Aldığı ürünün ücreti banka yoluyla satıcıya ulaşır.
Sipariş olumlu bir şekilde tamamlandığı taktirde, müşteriye siparişiyle ilgili bilgilerin yer aldığı bir e-mail gönderilir.
Satın alınan ürün, önceden anlaşılmış olan güvenilir bir kargo şirketi tarafından, siparişi teslim alacak kişiye kimlik gösterilmesi karşılığında teslim edilir.
8. TÜRKİYEDE UYGULANAN İLK E-TİCARET PROJESİ İÇİN
YARATILAN BİLGİSAYAR AĞI
Bugün 12 banka, şubelerinde yapılabilen işlerin nerede ise tümünün evden yapılabilir hale gelmesini sağlamış bulunmaktadır. Her gün bankaların bu yönde verdikleri servislerin reklamını izleyerek yaşamımızı sürdürüyoruz.
İkinci adım, kanımca Borsa Aracıları tarafından atıldı. Internet devreye girmeden önce müşteriler ya merkeze giderek işlemlerini bizzat kendileri yapıyordu veya aracılara talimat vererek işlemleri gerçekleştiriyordu. Her iki uygulama da büyük sakıncalar taşımakta idi. Bizzat merkeze gidip işlem yürütmek için kişinin günde 3-4 saatini ayırması gerekirken, telefonla verilen talimatlarda ise piyasayı anında izleyememe sakıncasını beraberinde getiriyordu. Ayrıca telefon bağlantısı ile iş çözümlemede, işlemlerdeki gelişmeler yakından izlenemiyordu. Ancak Internet yukarda saydığımız tüm sakıncaları ortadan kaldırarak, tüm gelişmeleri tablolar halinde gözler önüne sererek, alış veriş yapılmasını olanaklı kıldı. Ancak Internet üzerinden işlem yapılmasının en büyük eksiği kişiye fiyat bilgilerinin üç dakika sonra duyurulmasıdır. Pek çok eleştirmene göre IMKB’nın yönetmenliğinin getirdiği bu kısıtın, IMKB’na gelir getirmekten başka bir amacı bulunmamaktadır.
Bir başka eksiklik ise, tüm teknik olanaklar el vermiş olmasına karşın, IMKB merkezi ile borsa aracı kuruluşları arasında çevrim-içi bağlantı kurulamamış olmasıdır.
Üçüncü adım, kitapçılar, CD satıcıları, elektronik ve özellikle bilgisayar parçaları satıcıları ve oyuncakçılar tarafından gerçekleştirildi. Özellikle Remzi Kitapevi, Gençlik Kitap Evi, Pandora ve buna benzer kitap evleri Sanal Kitap Evleri kavramını ülkemizde yerleştirme çabası içindeler.
Ülkemizde yapılan araştırmalara göre; Internet üzerinden en çok kitap ve CD satışları yapılmaktadır. Bilgisayar ve çevre ünitelerini Internet üzerinden pazarlamaya ilk kuruluş, benim belirlememe göre, Data Bilgisayardır. Bu kuruluş aylık satışlarını 15.000 dolara çıkarmış bulunmaktadır. Bu rakam, ABD de bu konumda lider durumda bulunan CompUSA’nin gelirleri ile karşılaştırıldığında çok cılız bir rakam olarak görülüyorsa da, ülkemiz koşullarında hem de başlangıç olarak hiç de küçümsenecek bir rakkas değildir.
Bir bilgisayar şirketi olan Info Bilgisayar, bilgisayar satışlarına ek olarak kitap, CD ve oyuncak satışlarını da sitesine dahil etmiş bulunuyor. Stok yapmadan, depo kullanmadan, aracısız bu ve buna benzer uygulamalar, satış miktarı arttıkça maliyete yansıyacak ve giderek yaygınlaşacaktır.
Bütün bu Internet üzerinde satışlarda şirketler kendilerine özel bir fiyat politikası uyguluyorlar. Ancak hepsi için ödeme, kredi kartı üzerinden yürütülüyor. Tüm kredi kartı işlemlerinde SSL (Secure Socket Layer) uygulaması gerçekleştiriliyor. Atılan son adım, yaşamımızı ilgilendiriyor. Bugün THY başta olmak üzere pek çok kuruluşa bağlanarak yaşamımızı ilgilendiren konularda bilgi almamız olasıdır. Örneğin bir akşam yemeği yiyeceksiniz; http://www.lokanta.com.tr Bu site size İzmir, Ankara ve İstanbul lokantaları hakkında bilgi sağlamaktadır.Gazeteleri, TV hakkındaki bilgileri günlük olarak İnternet’ den izleyebiliriz.
SONUÇ: ABD ve AB ülkelerindeki gelişmelerin ışığında ülkemizdeki E-ticaretin gelişmesi incelendiğinde varılacak sonuç hiç de küçümsenmeyecek bir sevide olduğumuzdur. Ancak ülkemizde E-ticaret uygulamalarının yaygınlaşması için;
TT’nin bir an önce özelleşmesi ve rekabet ortamının artması,
Bazı gereksiz bürokratik engellerin kaldırılması,
Internet eğitiminin tüm eğitim düzeylerinde yaygınlaşması, temel nitelikte sayabileceğimiz önlemler olarak görülmektedir.
9. KAYNAKLAR
WWW.ARABUL.COM,
DETAYLI ARAMA,
E-TİCARET NEDİR,
KOBİNET- E – Ticaret Kütüphanesi,
E – Ticaret Nedir. – Türkiye – Cisco Systerms
Sayfa Tasarım ve Yazılım
E – Ticaret
Network Computer Pazarlama ve Hizmetleri
1. GİRİŞ 1
2. ELEKTRONİK TİCARET (E-TİCARET) NEDİR? 2
2.1.E-Ticaret Neye Benzer? 3
2.1.1. Sesli Telefon Görüşmesi Yoluyla 4
2.1.2. IVR yoluyla 4
2.1.3. Web sitesi yoluyla 5
2.1.4. Web özellikli çağrı merkezi yoluyla 5
2.2. E-ticaret Nelerden Oluşur? 6
2.2.1.Donanım 6
2.2.2.Bağlantılar 7
2.2.3.Yazılım 7
3. E-TİCARETİN AVANTAJLARI 8
4. UYGULAMADA E-TİCARET 9
4.1.Banka 9
4.2. Parça Dağıtımı 10
4.3. Lojistik Uzmanı 11
4.4.Sanal Fabrika 11
4.5.Yatak Odalı İşyeri 12
4.6.Ticaret Yeteneği 13
4.7.Altyapı Oluşturma 14
4.8.Kolay Yönlendirme 14
5. E-TİCARETTE STRATEJİ ÇALIŞMALARI: 15
5.1. E-Ticarette Strateji Uygulamasının Gözle Görünen 16
Yararları: 16
5.1.1. Müşteri Servislerinin Geliştirilmesi: 17
5.1.2. Düşük Bir Taşıma Gideri: 17
5.1.3. Düşük Bir Satın Alma Gideri, 17
5.1.3.1.Yeni Elemanlar Ve Eğitim Giderleri. 18
5.2. E-Ticatte Strateji Uygulamanın Gözle Görünmeyen 18
Yararları: 18
6. ELEKTRONİK TİCARETİN PRENSİPLERİ 19
6.1. Satın Alma İşlemleri Kolaylaştırılmalıdır 19
6.2. İyi Servis Sağlanmalıdır 19
6.3. Kişiler Memnun Edilmelidir 20
6.4. Elektronik-posta ile Geri Besleme Sağlanmalıdır 20
7. ELEKTRONİK ALIŞVERİŞ YAPMA ADIMLARI 21
8. TÜRKİYEDE UYGULANAN İLK E-TİCARET PROJESİ İÇİN 23
YARATILAN BİLGİSAYAR AĞI 23
9. KAYNAKLAR 26
Ben E-Ticaret Sistemini kullanmak istiyorum. Duyduğuma göre Daynex E-Ticaret sistemi uygun ve kullanımı kolaymış . Sizin Düşüncelerinizi de öğrenmek istiyorum. Arkadaslar eğer aranızda kullanan veya bilen arkadaslar varsa beni bu konu hakkında bilgilendirirlerse memnun olurum…