ERPakademi

TORNA TEZGAHLARI

Bir eksen etrafında dönen parçaları, uygun bir kesici kalemle talaş kaldırarak işleyen iş makinelerine torna tezgahı denir. [1]
UNÄ°VERSAL TORNALAR:
Tornacılık işlemlerinin uygulanması ve öğretimi yönünden en kullanışlı olan tezgahlardır (Bu tip tezgahların ana kısımları ekte gösterilmistir). [5]
UNIVERSAL TORNANIN ÖNEMLİ KISIMLARI VE GÖREVLERİ:
Gövde: Dökümden yapılmış sağlam ve esnemez temel organdır. Gövdenin görevi hassa işlenmiş kayıtları üzerinde hareketli elemanların, fener mili eksenine paralel konumlarını muhafaza etmektir.
İş (fener) mili kutusu: İçersinde iş milini ve yataklarını muhafaza eder.
Dişli kutusu: Tornalama işlemleri için gerekli devirler, kutudaki dişlilerin eşleştirilmesi ile düzenlenir. Bu eşleştirme işlemi kutu dışındaki devir hız kollarının istenilen şekilde ayarlaması sonucunda gerçekleşir.
Norton Kutusu: İçerisindeki kademeli dişlilerle talaş miline ve anan mile uygun dönme hızları verir. Dişli kutusundan Norton kutusuna gelen hareket, ayar dişlisinden kademeli dişliye gelir.
Talaş mili: Otomatik ilerlemelerde kullanılan kama kanallı bir mildir.
Ana mil: Trapez vidalı ve vida açmaya yarayan mildir.
Araba: Üzerinde tabla ve suportu taşır. Kayıtlar üzerinde boydan boya hareket için kendi kullanır veya hareketin tabla miline vererek tabla ile kalemin enine hareketini sağlar
Tabla: Arabanın üzerine kızaklandırılmış olup kalemin fener mili eksenine dik hareketini sağlar
Suport: Tabla üzerine kızaklandırılmış olup, açı bölüntülü tablası üzerinde yatay düzlemde istenilen açıda döndürülebilir. Ayrıca boyuna kısa ilerlemeler için elle hareket verilebilir.
Kalemlik: Kalemin doğrudan doğruya veya katerle bağlanmasına yarayan kısım olup, çeşitli özelliklerde yapılır.
Gezer punta: torna kayıtları üzerinde gezebilen ve ucunda 600lik konik uçlu puntası olan aygıttır. İş parçalarını alın yüzeylerinden desteklemeye yarar. Fener mili ile gezer punta aynı eksendedir. [5]

Özel Tornalar: Seri üretimi sağlamak için düzenlenmiştir. [1]
Hava Tornası: Büyük parçalar için
Düşey Torna: Ağır parçaları dik eksende işler
Kopya Tornası: Orijinal bir profili, iş üzerine kopya eder. Talaş kaldırmak için gereken bilgi, işlenecek yüzeyin profiline göre şekillendirilmiş bir şablon (model) tarafından verilir.
Revolver Torna: Yarı otomatik kalemliği ile seri iş yapar. bir torna tezgahında silindirik ve alın tornalama gibi arka arkaya yapılan işlemlerin hızları arttırılmıştır. Bu tornalar adi tornalardan başlıca iki noktada ayrılır: aynı anda birden fazla takımla talaş kaldırmak mümkündür ve on veya daha fazla sayıda takım, üç takım taşıyıcısı üzerine takılabilir ve ayarlanabilir. Revolver torna kalem taşıyıcı ve puntanın yerini olan çok kafalı bir takım tutucu sayesinde takım değiştirmenin süratle yapılabilmesi ve aynı anda, birçok yüzeyin birden işlenmesi gerçekleştirilebilir.
Mekanik Otomat Torna Tezgahları: İşlemleri programa göre otomatik yapar. Bu tür tezgahlarda parça işlenirken konum bilgileri ve teknolojik bilgiler kam kontrollü otomatik sistemler tarafından verilir.

NÜMERİK KONTROLLÜ TORNA TEZGAHLARI

Tornalama işlemlerinde gerekli olan bilgiler, konum bilgileri ve teknolojik bilgiler olmak üzere iki çeşittir. Konum bilgileri takımın gideceği noktalardır. Teknolojik bilgiler ise takımın iki nokta arasında ki kesme hızı, ilerleme gibi kesme koşullarıdır. Bu bilgiler insan müdahalesi olmadan bir program tarafından veriliyorsa bu tip tezgahlara Nümerik Kontrollü (NC) tezgahlar denir.
NC tezgahlarında takımın gideceği noktaların koordinatları bir program yardımıyla tezgaha verilir ve takımın o noktalara vardığında, yine programda yazılan işlemleri gerçekleştirir. [4]

TORNADA KESME HIZI VE Ä°LERLEME

Tornanın kalemliğe bağlı kalemin ucunun, iş parçası çevresinde dakikada metre cinsinden aldığı yola kesme hızı denir.
Kesme hızına etki eden faktörler: Malzemenin cinsi, kullanılan kesici takımın cinsi,
Tezgahın gücü ve kapasitesi, ilerleme miktarı, talaş derinliği, işleme cinsi.
Kesme hızına göre devir sayısının hesabı: dır. V:kesme hızı, d:çap, n: dakikadaki devir sayısı.
İlerleme, iş parçasının bir devirde kalemin aldığı yol olup, talaş kalınlığı olarak görülür, ‘s’ ile gösterilir [3]

TORNALAMA TAKIMLARI
Torna kalemlerinin özelliklerine göre standartlaştırılmış olanları vardır. Standart takımlar kalem tipi, sap kesiti, malzemesi ve standardı gösterilerek simgelenir. Standart olmayan takımlarda takım geometrisini belirleyen açılar verilmelidir
Vida kalemleri standart değildir. Genellikle talaş açısı 00 dir. Uç açıları açılacak vidaya göre değişir.
İç yüzeylerin (deliklerin) tornalamasında dış yüzeye göre daha uzun takımlar kullanılır. Bu takımların rijitliği azdır. Bu takımlar doğrudan doğruya katere veya kartuş adı verilen kesici takım taşıyıcılarına bağlanabilirler.
Torna tezgahlarında en çok kullanılan kalem türü kaba talaş kalemidir. Bu kalemde gerekli açıların tümü vardır. Diğer kalemlerde daha az sayıda açı bulunabilir. [5]